Ôn ngữ pháp cấp tốc: sợ không kịp trước ngày thi thì làm gì

Còn bốn tuần nữa là thi. Khôi mở danh sách chuyên đề ngữ pháp mà cô giáo phát hồi đầu năm: hai mươi hai mục. Anh đánh dấu những mục mình chắc. Được bảy. Mười lăm mục còn lại, bốn tuần, cộng thêm các môn khác. Tối hôm ấy anh không ngủ được, và sáng hôm sau anh không học được gì vì không biết bắt đầu từ mục nào.

Nỗi sợ không kịp thường làm hại nhiều hơn chính việc thiếu thời gian. Nó khiến người ta học lan man, nhảy từ chuyên đề này sang chuyên đề khác, hoặc tê liệt không làm gì. Bài này gọi đúng tên nỗi sợ ấy, tách phần có cơ sở khỏi phần phóng đại, và đưa ra cách giảm rủi ro thật khi chỉ còn vài tuần.

Gọi đúng tên: bạn đang sợ điều gì

Nỗi sợ "không kịp ôn ngữ pháp" thường là ba nỗi sợ nhỏ chồng lên nhau:

1. Sợ mất nhiều điểm vì những chuyên đề chưa học.
2. Sợ phí thời gian học chuyên đề không ra thi.
3. Sợ học rồi vẫn quên trước ngày thi.

Tách ra như vậy, mỗi nỗi sợ có một cách xử lý riêng. Gộp lại thì chúng thành một khối mù mờ, và khối mù mờ thì không xử lý được.

Phần nào có cơ sở

Có cơ sở: bốn tuần không đủ để học vững hai mươi chuyên đề từ số không. Nếu nền ngữ pháp hổng nhiều, sẽ có những chuyên đề bạn phải chấp nhận không học kỹ. Phủ nhận điều này chỉ dẫn tới một kế hoạch không thể làm theo.

Có cơ sở: học dồn ngay trước ngày thi thì dễ quên. Trí nhớ cần vài lần ôn cách quãng mới giữ được lâu.

Phần nào phóng đại

Phóng đại: "Chưa học mục nào là mất trọn điểm mục đó." Thực tế, các chuyên đề không ra thi với số câu bằng nhau. Một số chuyên đề như các thì cơ bản xuất hiện ở rất nhiều câu, cả câu ngữ pháp lẫn câu đọc hiểu. Một số chuyên đề khác, như vài cấu trúc đảo ngữ hiếm, có khi chỉ một câu hoặc không có.

Phóng đại: "Mười lăm mục chưa chắc là mười lăm mục phải học từ đầu." Trong danh sách của Khôi, nhiều mục "chưa chắc" thật ra đã biết tới bảy tám phần, chỉ còn vài điểm lỏng. Loại này sửa nhanh hơn nhiều so với mục chưa từng học.

Phóng đại: "Người khác ôn cả năm, mình không thể bắt kịp." Bạn không thi với người khác ở phần ngữ pháp. Bạn thi với chính số câu trong đề. Mỗi câu bạn chắc thêm là một câu.

Giảm rủi ro thật: bốn tuần chia thế nào

Tuần 1: phân loại, không học mới

Dành hai ba buổi làm một đề thử và chấm theo chuyên đề. Với mỗi mục trong danh sách, xếp vào một trong ba nhóm: chắc, biết một phần, chưa biết. Sau đó đối chiếu với đề minh hoạ chính thức của kỳ thi để ước lượng mục nào hay ra. Bài chủ đề ngữ pháp nào ra thi nhiều nhất giúp ước lượng phần này.

Tuần 2 và 3: dồn sức vào ô ưu tiên 1

Những chuyên đề hay ra thi mà bạn biết một phần là nơi mỗi giờ học cho nhiều điểm nhất. Ví dụ, Khôi biết câu điều kiện loại 1 và 2 nhưng hay nhầm loại 3:

If she ______ the instructions carefully, she would not have made that mistake. A. reads B. read C. had read D. has read

Vế sau "would not have made" cho biết đây là điều kiện không có thật trong quá khứ, nên vế "if" cần quá khứ hoàn thành. Đáp án C. Một buổi học loại 3 kèm hai mươi câu luyện là đủ để một mục "biết một phần" thành "chắc".

Mỗi ngày một chuyên đề, mỗi chuyên đề theo thứ tự: đọc quy tắc, xem ví dụ, xem lỗi hay gặp, làm câu từ dễ tới khó. Nếu bạn muốn bài có sẵn khuôn ấy, NEMO GRAMMAR có mỗi bài gồm quy tắc, 3 ví dụ, 3 lỗi hay gặp và 5 bài luyện xếp từ mức 1 tới mức 5.

Tuần 4: ôn cách quãng, không học mới

Tuần cuối là lúc xoay vòng các chuyên đề đã học ở tuần 2 và 3, mỗi ngày làm vài câu của mỗi chuyên đề. Không mở chuyên đề mới. Chuyên đề học mới trong tuần cuối thường chưa kịp thành phản xạ, lại chiếm chỗ của việc ôn.

Còn ít hơn bốn tuần thì sao

Nếu chỉ còn hai tuần, gộp tuần 1 vào hai ngày đầu và bỏ hẳn ô ưu tiên 2. Nếu chỉ còn một tuần, đừng học chuyên đề mới nào; dành toàn bộ thời gian cho việc ôn lại những gì đã biết một phần và luyện thao tác đọc đề cẩn thận. Bài còn một tháng: ôn lại ngữ pháp hay luyện đề giúp bạn chia thời gian giữa học và làm đề.

Những việc nên dừng ngay khi thời gian ngắn

Khi thời gian ít, bớt việc quan trọng không kém thêm việc. Có bốn thói quen ngốn giờ mà cho rất ít điểm trong giai đoạn nước rút.

Chép lại công thức cho đẹp. Nhiều bạn dành cả buổi tối kẻ bảng mười hai thì bằng bút màu. Bảng rất đẹp, nhưng việc chép không làm quy tắc thành phản xạ. Hai mươi câu luyện có giải thích làm được việc ấy tốt hơn.

Tìm thêm tài liệu mới. Mỗi quyển sách mới có cách trình bày khác, cách gọi tên khác, và bạn mất thời gian làm quen lại. Trong vài tuần cuối, trung thành với một nguồn bạn đã quen.

Làm đề liên tục mà không chữa. Làm năm đề không chữa kém hơn làm hai đề rồi chữa kỹ từng câu sai. Đề chỉ cho biết chỗ yếu; chữa mới sửa được chỗ yếu.

Học những cấu trúc hiếm gặp trên mạng. Các bài đăng kiểu "10 cấu trúc giúp bạn đạt điểm tối đa" thường tập trung vào những thứ ít ra thi nhất. Nếu bạn còn hổng ở các thì hoàn thành, đó mới là chỗ cần thời gian.

Giữ sức cũng là một phần kế hoạch

Nỗi sợ không kịp hay đẩy người ta thức khuya. Nhưng ngữ pháp là loại kiến thức cần trí nhớ làm việc tốt: bạn phải giữ trong đầu chủ ngữ, mốc thời gian, dạng động từ cùng lúc. Thiếu ngủ làm việc này chậm đi thấy rõ. Một buổi học bốn mươi lăm phút lúc tỉnh táo thường hiệu quả hơn hai tiếng lúc nửa đêm.

Một cách chia đơn giản: mỗi ngày hai khối ngắn cho ngữ pháp, một khối học chuyên đề mới buổi chiều, một khối ôn nhanh buổi tối trước khi ngủ. Khối ôn buổi tối chỉ mười lăm phút, làm lại vài câu đã sai trong ngày.

Dấu hiệu nỗi sợ đang nhỏ lại

Bạn sẽ thấy nó qua những việc nhỏ. Sáng dậy bạn biết hôm nay học chuyên đề nào. Danh sách "chắc" dài thêm hai ba mục mỗi tuần. Đề thử thứ hai có ít câu sai ở ô ưu tiên 1 hơn đề thứ nhất. Nỗi sợ không biến mất, nhưng nó không còn làm bạn đứng yên.

Điều Khôi nên làm tối nay

Không phải học. Tối nay Khôi nên ngồi hai mươi phút xếp mười lăm mục vào bốn ô. Sáng mai anh sẽ có một danh sách ngắn hơn nhiều và một điểm bắt đầu rõ ràng. Ai cần xem bản đồ chủ đề theo level có thể mở năm level ngữ pháp từ A1 tới C1.