Con học thêm tiếng Anh có quá tải không: nỗi sợ và cách giảm tải

Lịch tuần của Bảo, lớp 9, dán trên tủ lạnh nhà chị Ngọc: sáng đi học, chiều thứ Hai và thứ Tư học thêm toán, thứ Ba và thứ Năm học thêm văn, thứ Sáu học thêm tiếng Anh ở trung tâm, tối nào cũng làm bài tập đến mười một giờ. Cô giáo chủ nhiệm gợi ý Bảo nên học lại ngữ pháp vì phần viết rất yếu. Chị Ngọc nhìn lịch, rồi nhìn con đang gục đầu trên bàn, và nghĩ: thêm một thứ nữa thì con chịu sao nổi.

Nỗi sợ ấy rất thật, và không phải vô lý. Nhưng nó cũng có thể khiến bố mẹ bỏ qua một việc con thật sự cần. Bài này gọi đúng tên nỗi sợ, tách phần có cơ sở khỏi phần không, và chỉ ra cách thêm việc học ngữ pháp mà không làm con kiệt sức.

Gọi đúng tên nỗi sợ

Khi phụ huynh nói "sợ con quá tải", thường có ba nỗi lo khác nhau lẫn vào:

1. Sợ con mệt về thể chất: thiếu ngủ, không có thời gian nghỉ, sức khỏe giảm.
2. Sợ con chán học: một môn học thêm nữa khiến con ghét luôn tiếng Anh.
3. Sợ hiệu quả giảm: học nhiều quá nên không môn nào vào đầu.

Cả ba đều có thể xảy ra. Nhưng chúng không phải hệ quả tất yếu của việc học thêm ngữ pháp. Chúng là hệ quả của cách học thêm.

Phần nào của nỗi sợ có cơ sở

Thời gian của trẻ cấp 2, cấp 3 thật sự có giới hạn

Một ngày có 24 giờ. Trẻ ở tuổi này cần ngủ khoảng tám đến chín tiếng, học ở trường sáu đến bảy tiếng, ăn uống và di chuyển thêm vài tiếng. Phần còn lại không nhiều. Thêm một lớp học thêm hai tiếng, cộng thời gian đi lại, là lấy mất gần hết thời gian nghỉ của một buổi tối.

Học dồn thật sự kém hiệu quả

Học hai tiếng liên tục một môn khi đã mệt sau cả ngày ở trường, phần lớn thời gian cuối sẽ trôi qua mà ít đọng lại. Não cần nghỉ để sắp xếp những gì đã học. Học liên tục không cho nó cơ hội đó.

Áp lực có thể làm con ghét môn học

Nếu tiếng Anh gắn với cảm giác mệt mỏi, bị ép, bị so sánh, con dễ phát triển thái độ né tránh với chính môn ấy. Và một khi đã né, rất khó kéo lại.

Phần nào của nỗi sợ không có cơ sở

Học ngữ pháp không nhất thiết là "thêm một lớp"

Phụ huynh thường hình dung học thêm là thêm một buổi tới trung tâm, hai tiếng, cộng thời gian đi lại. Nhưng học ngữ pháp có thể là 15 phút ở nhà mỗi ngày, không đi đâu cả. 15 phút ấy, nhân lên năm ngày, là hơn một tiếng mỗi tuần, gần bằng một buổi học thêm, nhưng rải đều nên nhẹ hơn nhiều.

Học đúng level ít tốn sức hơn học sai level

Một đứa trẻ hổng gốc ngồi trong lớp tiếng Anh lớp 9 đang tiêu tốn rất nhiều năng lượng mà không hiểu gì. Mỗi bài tập là một cuộc vật lộn. Khi con được học đúng level của mình, dù thấp hơn lớp, mỗi bài học trở nên vừa sức: đủ khó để học được điều mới, đủ dễ để không nản. Con thực ra bớt mệt hơn so với việc cứ vật lộn ở level quá cao.

Vững ngữ pháp làm nhẹ các giờ tiếng Anh khác

Khi gốc được vá, bài tập về nhà trên lớp làm nhanh hơn, bài ở trung tâm hiểu nhanh hơn. Thời gian đầu tư vào ngữ pháp được hoàn lại ở chỗ khác.

Dấu hiệu quá tải thật

Để phân biệt quá tải thật với lúc con chỉ đang lười hay mệt nhất thời, hãy để ý những dấu hiệu kéo dài từ hai tuần trở lên:

• Con ngủ ít hơn bảy tiếng gần như mọi đêm.
• Con than đau đầu, mệt, hoặc ốm vặt thường xuyên hơn.
• Con làm bài qua loa cho xong, chất lượng bài giảm rõ.
• Con mất hứng với cả những thứ con từng thích (thể thao, bạn bè, sở thích riêng).
• Con cáu gắt hoặc khóc khi nhắc đến học.

Nếu thấy từ hai dấu hiệu trở lên, con có thể đang quá tải. Lúc này, thêm bất kỳ việc gì cũng là sai, kể cả 15 phút. Việc cần làm trước là bớt đi một thứ khác.

Cách giảm rủi ro khi thêm ngữ pháp

1. Rà lại lịch trước khi thêm

Ngồi cùng con xem toàn bộ lịch tuần. Có lớp học thêm nào đang trùng mục đích không? Chẳng hạn con đang học một lớp tiếng Anh giao tiếp và một lớp luyện đề, cả hai đều không vá được gốc. Có khi bỏ một lớp và thay bằng 15 phút ngữ pháp mỗi ngày lại hợp lý hơn.

2. Bắt đầu nhỏ hơn con nghĩ

Tuần đầu, chỉ 10 phút mỗi ngày, bốn ngày một tuần. Mục tiêu tuần đầu không phải học được nhiều, mà là tạo nếp. Khi con thấy việc này nhẹ nhàng, có thể tăng lên 15 phút, năm ngày.

3. Gắn với một mốc cố định trong ngày

Ngữ pháp sau bữa tối, trước khi làm bài tập khác. Hoặc ngay khi đi học về, trước khi nghỉ. Mốc cố định giúp con không phải quyết định mỗi ngày "có học không", và giảm bớt một gánh nặng tinh thần.

4. Chọn đúng level

Đây là điều quan trọng nhất. Để con tự chọn level và bắt đầu ở chỗ con thấy vừa sức. NEMO GRAMMAR cho con tự chọn level, mọi level đều mở và không bắt làm bài xếp lớp, nên con có thể thử một bài ở level thấp, thấy dễ thì lên, thấy khó thì ở lại.

5. Giữ ngày nghỉ

Hai ngày không học ngữ pháp mỗi tuần. Não cần nghỉ, con cần cảm giác có thời gian của riêng mình. Ngày nghỉ không làm mất nhịp, nó giúp nhịp bền hơn.

Hỏi con, đừng chỉ đoán

Nỗi sợ quá tải thường là nỗi sợ của bố mẹ, được đoán thay cho con. Có khi con thấy ổn, chỉ bố mẹ lo. Có khi con thấy rất mệt nhưng không dám nói. Cách duy nhất để biết là hỏi.

Sau hai tuần, hãy hỏi con: "15 phút ngữ pháp mỗi tối, con thấy thế nào? Nặng quá, vừa, hay còn nhẹ?". Nếu con nói nặng, giảm. Nếu con nói vừa, giữ. Nếu con nói nhẹ, đừng vội tăng, cứ giữ thêm hai tuần nữa cho chắc.

Việc hỏi này cũng cho con một thông điệp quan trọng: bố mẹ quan tâm đến sức khỏe của con, không chỉ quan tâm đến điểm số.

Khi nào nên dừng hẳn

Có những giai đoạn nên tạm dừng việc học thêm ngữ pháp hoàn toàn: tuần thi học kỳ, khi con ốm, khi gia đình có biến cố. Tạm dừng một hai tuần không làm con mất hết những gì đã học. Điều quan trọng là quay lại sau đó, và quay lại với mức nhẹ hơn trước một chút.

Tóm lại

Nỗi sợ con quá tải là có cơ sở khi học thêm theo kiểu dồn giờ, sai level, không có ngày nghỉ. Nó không còn cơ sở khi học ngắn mỗi ngày, đúng level, và có hỏi con thường xuyên. Nếu anh chị muốn biết cách xây một nhịp 15 phút cụ thể, bài thói quen 15 phút ngữ pháp mỗi ngày có hướng dẫn từng bước. Còn nếu đang băn khoăn giữa học ở nhà và tới trung tâm, bài gia sư, trung tâm hay học online so sánh từng lựa chọn theo thời gian đi lại và mức phù hợp. Trang chương trình ngữ pháp dành cho ai cũng giúp anh chị xem con có đúng là người cần học thêm hay không.