Chuẩn bị cho con học IELTS từ gốc ngữ pháp hôm nay

Anh Khoa có hai con. Cậu lớn bắt đầu luyện IELTS năm lớp 11, lúc ngữ pháp còn chắp vá. Tám tháng đầu, phần lớn thời gian trong lớp luyện thi là để sửa lại những lỗi thì, lỗi mạo từ, lỗi hòa hợp chủ ngữ và động từ. Phải đến tháng thứ chín, con mới thật sự học cách viết một bài Task 2. Cô em gái kém anh ba tuổi, được anh chị cho học ngữ pháp bài bản từ lớp 7. Khi em bước vào lớp IELTS năm lớp 10, giáo viên nói ngay buổi đầu: "Em này mình vào dạng bài luôn được".

Hai đứa trẻ cùng một nhà, cùng một độ thông minh, nhưng đường đi tới IELTS dài ngắn rất khác nhau. Bài này giải thích vì sao gốc ngữ pháp từ sớm lại tạo ra sự khác biệt đó, những kỳ thi quốc tế đo gì về ngữ pháp, và bố mẹ có thể chuẩn bị từ khi nào.

Các kỳ thi quốc tế đo ngữ pháp theo cách khác trường học

Ở trường, ngữ pháp thường có phần thi riêng: chọn đáp án, chia động từ, viết lại câu. Ở IELTS và SAT, ngữ pháp không có phần riêng nhưng nằm trong mọi phần.

IELTS

IELTS Writing và Speaking đều có một tiêu chí chấm tên là "Grammatical Range and Accuracy", chiếm một phần tư điểm của mỗi phần. Tiêu chí này nhìn vào hai thứ: con dùng được bao nhiêu loại cấu trúc (range) và dùng chúng đúng đến mức nào (accuracy). Không có câu trắc nghiệm nào. Giám khảo đọc bài con tự viết, nghe câu con tự nói.

Nói cách khác, IELTS đo đúng phần mà trường học thường đo ít nhất: khả năng tự tạo câu đúng. Cấu trúc và tỉ lệ chấm có thể thay đổi, anh chị nên kiểm lại trên trang chính thức của IELTS khi con chuẩn bị thi.

SAT

Phần Reading and Writing của SAT có các câu hỏi về quy ước tiếng Anh chuẩn: dấu câu, hòa hợp chủ ngữ và động từ, thì, cấu trúc câu. Dạng câu hỏi là chọn đáp án, nhưng câu trong đề dài và mang tính học thuật, nên con phải thật sự hiểu khung câu mới chọn đúng.

Vì sao gốc sớm rút ngắn đường tới IELTS

Luyện thi là học dạng bài, không phải học ngữ pháp

Một khóa luyện IELTS tốt dạy con cách phân tích đề, cách tổ chức bài viết, cách trả lời Speaking Part 2. Nó giả định con đã có nền ngữ pháp để làm những việc đó. Khi nền thiếu, giáo viên luyện thi phải quay lại dạy ngữ pháp, và thời gian học dạng bài bị cắt bớt.

Vá ngữ pháp dưới áp lực thi thì chậm

Học ngữ pháp ở tuổi 12, 13 không có hạn nộp, con có thể đi chậm, lặp lại, sai rồi sửa. Học lại ngữ pháp ở tuổi 16, 17 khi còn bốn tháng tới kỳ thi thì khác: áp lực cao, thời gian ít, con có xu hướng học mẹo thay vì hiểu. Những lỗi được "vá" vội thường quay lại khi con căng thẳng trong phòng thi.

Lỗi cơ bản kéo trần điểm xuống

Ở IELTS Writing, một bài có ý tưởng tốt nhưng đầy lỗi ngữ pháp cơ bản rất khó vượt band 6. Không phải vì giám khảo khắt khe, mà vì mô tả band yêu cầu rõ mức độ lỗi. Những lỗi như quên "-s" hay sai thì quá khứ nếu lặp lại nhiều sẽ giữ điểm ở mức thấp dù các tiêu chí khác tốt.

Con cần sẵn gì trước khi luyện IELTS

Không cần con đạt C1 trước khi luyện thi. Nhưng có một mức nền giúp con bước vào luyện thi nhẹ nhàng. Nhìn theo thang A1 tới C1, mức nền hợp lý thường là vững hết B1 và đang học B2.

Cụ thể, trước khi luyện IELTS, con nên:

• Dùng đúng các thì cơ bản: hiện tại đơn, hiện tại tiếp diễn, quá khứ đơn, hiện tại hoàn thành, tương lai.
• Không còn lỗi hòa hợp chủ ngữ và động từ ở câu đơn giản.
• Dùng mạo từ "a, an, the" đúng trong phần lớn trường hợp.
• Viết được câu phức với "because, although, when, if".
• Hiểu và viết được câu bị động, mệnh đề quan hệ đơn giản.

Nếu con đã có những điều này, khóa luyện IELTS sẽ dành phần lớn thời gian cho kỹ năng làm bài. Nếu chưa, bố mẹ nên cân nhắc cho con củng cố ngữ pháp trước, dù chỉ vài tháng.

Bố mẹ chuẩn bị từ lúc nào

Không có một tuổi đúng cho mọi đứa trẻ, nhưng có một nguyên tắc: bắt đầu xây gốc sớm hơn thời điểm luyện thi ít nhất một đến hai năm. Nếu dự định cho con thi IELTS năm lớp 11, thì lớp 8, lớp 9 là lúc đẹp để học ngữ pháp bài bản.

Ở độ tuổi này, con đủ lớn để hiểu quy tắc trừu tượng, chưa bị áp lực thi cử, và có đủ thời gian đi hết các level mà không phải vội. Bài con nên học ngữ pháp bài bản từ lớp mấy bàn chi tiết hơn về thời điểm theo tuổi và nền hiện có.

Một điểm cần lưu ý: chuẩn bị cho IELTS không có nghĩa là cho con học IELTS sớm. Một đứa trẻ lớp 7 làm đề IELTS thường nản vì đề quá khó và chủ đề quá xa. Việc đúng ở tuổi này là xây gốc ngữ pháp và vốn từ, để lúc bắt đầu luyện thi, con có sẵn nguyên liệu.

Một chương trình ngữ pháp nối với IELTS trông thế nào

Lý tưởng nhất là chương trình ngữ pháp con học từ sớm có đường nối với phần luyện IELTS sau này, để con không phải học lại từ đầu với một hệ thống mới. Trong NEMO GRAMMAR, 36 chủ đề ngữ pháp của phần luyện IELTS được xếp vào đúng level, và bài tương ứng có đường sang luyện thêm ở phần IELTS. Nghĩa là khi con học bài câu phức ở level B2, con có thể đi tiếp sang phần luyện câu phức cho IELTS mà không bị đứt mạch.

Anh chị có thể xem trang ngữ pháp cho IELTS để hình dung những chủ đề ngữ pháp mà IELTS đặc biệt chú trọng.

Tóm lại

IELTS và SAT không phải là lúc để học ngữ pháp, mà là lúc để dùng ngữ pháp. Một đứa trẻ có gốc vững từ cấp 2 bước vào luyện thi với lợi thế rất lớn: ít phải vá, nhiều thời gian cho kỹ năng làm bài, và ít căng thẳng hơn. Nếu anh chị đang có con ở lớp 7, 8, 9, đây là thời điểm tốt để đầu tư vào gốc. Bài vững ngữ pháp giúp con tự tin hơn mô tả những lợi ích con nhận được ngay từ bây giờ, trước cả khi các kỳ thi đến.