Lỗi ngữ pháp IELTS Writing Task 2: chỉ lo ý mà quên câu

Phong chuẩn bị Task 2 rất kỹ. Anh có một cuốn sổ ý tưởng cho hai mươi chủ đề phổ biến: giáo dục, môi trường, công nghệ, sức khoẻ. Mỗi chủ đề có ba lập luận ủng hộ, ba lập luận phản đối, kèm ví dụ. Vào phòng thi, anh viết nhanh, ý tràn ra giấy. Kết quả Writing: 6.0. Nhận xét từ người chấm thử sau đó: "Ý tốt, nhưng câu nhiều lỗi."

Đây là một sai lầm rất phổ biến ở người học chăm chỉ: coi ý tưởng là phần chính của bài viết, còn ngữ pháp là thứ tự nhiên sẽ đúng. Bài này nói về sai lầm ấy: vì sao nó xảy ra, dấu hiệu nhận ra, cách sửa, và ví dụ trước sau.

Bốn tiêu chí, không phải một

IELTS Writing Task 2 được chấm theo bốn tiêu chí, mỗi tiêu chí có trọng số như nhau theo mô tả công bố (kiểm lại chi tiết trên trang chính thức của IELTS):

• Task Response: trả lời đúng câu hỏi, lập luận rõ, có ví dụ.
• Coherence and Cohesion: bố cục mạch lạc, liên kết câu và đoạn.
• Lexical Resource: vốn từ đa dạng, dùng đúng.
• Grammatical Range and Accuracy: cấu trúc câu đa dạng, ít lỗi.

Ý tưởng chủ yếu nằm ở tiêu chí thứ nhất. Ngữ pháp là toàn bộ tiêu chí thứ tư, và ảnh hưởng gián tiếp tới cả tiêu chí thứ hai, vì câu sai thì khó liên kết mạch lạc.

Vì sao người ta bỏ quên ngữ pháp

Ý tưởng dễ thấy hơn lỗi. Khi đọc lại bài của mình, bạn thấy ngay đoạn nào thiếu ý. Nhưng lỗi ngữ pháp của chính mình thì khó thấy, vì đầu bạn đọc theo ý bạn muốn nói chứ không theo chữ bạn đã viết.

Tài liệu luyện thi nói nhiều về ý. Rất nhiều sách và video Task 2 tập trung vào dàn ý, cách mở bài, cách lập luận. Ngữ pháp thường chỉ được nhắc qua một danh sách "cấu trúc ăn điểm".

Cảm giác đã học ngữ pháp rồi. Người ôn IELTS thường đã học ngữ pháp ở trường nhiều năm. Họ nghĩ phần này đã xong, trong khi thứ họ đã học là chọn đáp án đúng, không phải tự viết câu đúng dưới áp lực thời gian.

Dấu hiệu bạn đang mắc sai lầm này

• Bài viết của bạn dài hơn yêu cầu nhiều, nhưng bạn không có thời gian đọc lại.
• Nhận xét từ người chấm thường nhắc tới "lỗi" hoặc "độ chính xác", không nhắc tới "thiếu ý".
• Bạn có sổ ý tưởng nhưng không có sổ lỗi ngữ pháp.
• Bạn không biết ba lỗi ngữ pháp hay gặp nhất của chính mình là gì.

Nếu có từ hai dấu hiệu trở lên, cán cân của bạn đang lệch.

Ví dụ trước và sau

Đề tự soạn: "Some people think that museums should be free for everyone. Others believe visitors should pay. Discuss both views and give your opinion."

Trước (ý tốt, câu nhiều lỗi):

Museum is important place for education, it help young people understand the history of their country. If museum is free, more student will visit and learn. However, museums need money for maintain their collection, so charging fee is reasonable. In my opinion, government should support museum so they can be free and still have enough money.

Ý rõ ràng, có hai phía, có quan điểm. Nhưng ngữ pháp: thiếu mạo từ ("Museum is important place"), comma splice ("education, it help"), thiếu "s" ("it help", "more student"), sai dạng sau giới từ ("for maintain"), thiếu mạo từ trước "fee" và "government".

Sau (cùng ý, câu được sửa):

Museums are important places for education, as they help young people understand the history of their country. If museums were free, more students would visit them and learn from their collections. However, museums need money to maintain these collections, so charging a fee is reasonable. In my opinion, the government should subsidise museums so that they can remain free while still having enough funds.

Không thêm ý mới nào. Chỉ sửa lỗi và dùng lại vài cấu trúc có sẵn: mệnh đề nguyên nhân với "as", điều kiện loại 2, "so that". Nhưng đoạn sau đọc khác hẳn.

Sửa thế nào: ba việc cụ thể

Việc 1: lập sổ lỗi song song với sổ ý

Mỗi bài viết được chấm hoặc tự soát, ghi mọi lỗi ngữ pháp vào sổ theo nhóm: mạo từ, số nhiều, hoà hợp chủ ngữ động từ, thì, dấu câu, dạng động từ. Sau năm bài, bạn sẽ thấy ba nhóm lỗi chính của mình.

Việc 2: chia lại thời gian trong phòng thi

Nhiều người viết tới phút cuối. Hãy chừa ra ba tới năm phút cuối chỉ để soát ngữ pháp, và soát theo ba nhóm lỗi trong sổ của bạn, không soát chung chung. Nếu phải chọn, bài ngắn hơn một chút mà ít lỗi thường tốt hơn bài dài mà nhiều lỗi, miễn là vẫn đủ độ dài tối thiểu theo quy định.

Việc 3: học lại đúng ba nhóm lỗi chính

Không học lại toàn bộ ngữ pháp. Chỉ học lại ba nhóm xuất hiện nhiều nhất trong sổ. Với lỗi mạo từ và hoà hợp, các trang mạo từ a, an, the và hoà hợp chủ ngữ và động từ là điểm bắt đầu. Nếu bạn muốn nền theo level, NEMO GRAMMAR có 36 chủ đề ngữ pháp của phần luyện IELTS được xếp vào đúng level.

Vì sao mình không thấy lỗi của chính mình

Nhiều người soát bài ba lần mà vẫn sót lỗi. Không phải vì họ cẩu thả. Khi đọc bài của chính mình, não bạn biết trước câu định nói gì, nên nó tự điền vào chỗ thiếu. Bạn "thấy" chữ "the" trước danh từ dù nó không có trên giấy.

Có vài cách phá hiện tượng này khi luyện ở nhà:

• Để bài nghỉ một ngày rồi mới soát. Khi ý đã phai bớt, bạn đọc chữ nhiều hơn đọc ý.
• Đọc to từng câu. Tai thường bắt được thứ mắt bỏ qua, nhất là thiếu "s" ở động từ.
• Đọc từ câu cuối ngược lên. Tách câu ra khỏi mạch lập luận, bạn nhìn từng câu như một đơn vị ngữ pháp.
• Soát theo một loại lỗi mỗi lượt. Lượt này chỉ tìm mạo từ, lượt sau chỉ tìm động từ.

Trong phòng thi thì không có một ngày nghỉ, nhưng cách soát theo một loại lỗi mỗi lượt vẫn dùng được, và thói quen đọc chữ thay vì đọc ý được xây từ những buổi luyện ở nhà.

Đừng sửa quá tay

Có một sai lầm ngược lại: sau khi nhận ra mình bỏ quên ngữ pháp, một số người chuyển hẳn sang viết câu đơn thật ngắn để tránh lỗi. Bài không lỗi nhưng đơn điệu cũng không lên được điểm ngữ pháp, vì tiêu chí còn đòi độ đa dạng. Mục tiêu là câu đa dạng vừa phải và đúng, không phải câu đơn giản tuyệt đối. Bài câu phức đúng cho IELTS Writing có bốn dạng câu an toàn để cân chỗ này.

Tuần tới của Phong

Phong không cần bỏ sổ ý tưởng. Anh cần mở thêm một cuốn sổ nữa, và mỗi bài luyện, dành cho nó mười phút sau khi viết. Sau năm bài, anh sẽ biết ba lỗi của mình. Sau mười bài, nếu mọi thứ đi đúng hướng, người chấm thử sẽ bắt đầu nhận xét về ý nhiều hơn về câu. Đọc thêm ngữ pháp cho Writing Task 2 band 7 để biết đích tiếp theo trông thế nào.