Đánh giá bài viết tiếng Anh bằng số lỗi trên 100 từ

"Dạo này viết có khá hơn không?" Câu hỏi này thường chỉ nhận được câu trả lời kiểu "chắc là có" hoặc "hình như vẫn thế". Bài tháng trước có mười hai chỗ đỏ, bài tháng này có chín. Nghe như tiến bộ. Nhưng bài tháng trước dài 180 từ còn bài tháng này dài 320 từ. Vậy là tiến bộ hay không?

Không đo thì không biết. Mà đo sai thì còn tệ hơn không đo, vì nó cho bạn một cảm giác chắc chắn về một điều không đúng.

Bài này giới thiệu hai chỉ số đơn giản để theo dõi độ chính xác ngữ pháp khi viết: số lỗi trên 100 từ và số loại lỗi còn lặp lại. Chúng ta sẽ xem cách tính, khi nào đo, đọc con số thế nào và những cái bẫy khiến con số nói dối.

Vì sao đếm lỗi thô không đủ

Đếm tổng số lỗi trong một bài có hai vấn đề:

1. Bài dài hơn có nhiều chỗ để sai hơn. Mười lỗi trong 150 từ khác xa mười lỗi trong 400 từ.
2. Không cho biết lỗi gì. Mười lỗi có thể là mười loại khác nhau (lỗi rải rác, thường do vội) hoặc cùng một loại (lỗi hệ thống, cần học lại).

Hai chỉ số dưới đây xử lý đúng hai vấn đề này.

Chỉ số 1: Số lỗi trên 100 từ

Cách tính

Lỗi trên 100 từ = (số lỗi ngữ pháp ÷ tổng số từ) × 100

Ví dụ: bài 250 từ có 10 lỗi. 10 ÷ 250 × 100 = 4 lỗi trên 100 từ.

Bài 320 từ có 9 lỗi: 9 ÷ 320 × 100 ≈ 2,8 lỗi trên 100 từ.

Giờ thì so được: từ 4 xuống 2,8 là tiến bộ thật, dù số lỗi thô chỉ giảm từ 10 xuống 9.

Đếm lỗi thế nào cho nhất quán

Đây là phần quan trọng nhất và dễ làm lệch con số nhất. Ba quy ước:

• Mỗi lỗi đếm một lần, kể cả khi một chỗ sửa đổi hai từ. "He go" thành "He goes" là một lỗi.
• Chỉ đếm lỗi ngữ pháp, không đếm từ vựng không tự nhiên hay ý chưa hay. Nếu đếm cả những thứ đó, con số sẽ phụ thuộc vào người chấm nhiều hơn vào bạn.
• Cùng một người chấm hoặc cùng một cách chấm qua các lần. Nếu tháng này nhờ thầy, tháng sau dùng công cụ, con số không so được.

Chỉ số 2: Số loại lỗi còn lặp lại

Cách tính

Gắn mỗi lỗi vào một nhóm lớn (hòa hợp chủ ngữ và động từ, mạo từ, số nhiều, thì, ranh giới câu, từ loại, giới từ, trật tự từ). Một loại lỗi được coi là lặp lại nếu xuất hiện từ hai lần trở lên trong cùng một bài.

Số loại lỗi lặp lại cho biết bạn còn bao nhiêu thói quen sai, khác với lỗi ngẫu nhiên.

Cách gắn nhóm chi tiết có trong bài lập sổ lỗi ngữ pháp của riêng mình.

Đo khi nào

• Mỗi hai tuần một lần là nhịp hợp lý. Đo mỗi bài thì dao động quá nhiều; đo mỗi tháng thì phản ứng chậm.
• Đo trên bài viết cùng loại. Bài luận so với bài luận, email so với email. Một bài kể chuyện quá khứ có nhiều cơ hội sai thì hơn một bài nêu quan điểm.
• Đo trên bài viết không có công cụ sửa. Nếu đo trên bản đã qua công cụ, bạn đang đo công cụ.

Đọc con số thế nào

Dưới đây là một bảng theo dõi ví dụ của một học sinh lớp 11 trong ba tháng:

Ba điều đọc được:

1. Xu hướng quan trọng hơn từng điểm. Tuần 4 nhích lên một chút so với tuần 2. Đó là dao động bình thường, không phải thụt lùi.
2. Tiến bộ không đều. Hai tuần đầu gần như đứng yên, vì học sinh đang học lại quy tắc chứ chưa thành phản xạ. Từ tuần 4, con số giảm rõ hơn.
3. Cần xem cùng chỉ số 2. Nếu lỗi trên 100 từ giảm mà số loại lỗi lặp lại vẫn là 4, nghĩa là bạn viết cẩn thận hơn nhưng chưa sửa được thói quen. Nếu cả hai cùng giảm, tiến bộ là thật.

Những con số dễ gây hiểu lầm

Bài ngắn cho con số đẹp giả

Viết một bài 120 từ toàn câu đơn, bạn có thể đạt 1 lỗi trên 100 từ. Nhưng đó không phải tiến bộ, đó là né tránh. Nếu con số giảm đồng thời với bài ngắn đi và câu đơn giản đi, hãy nghi ngờ. Bài sợ viết câu phức vì sợ sai nói về cái bẫy này.

Người chấm khác, con số khác

Một giáo viên khắt khe có thể đếm gấp rưỡi một giáo viên dễ tính. Đổi người chấm giữa chừng làm con số nhảy mà bạn không đổi gì.

Chủ đề quen làm con số thấp hơn

Viết về chủ đề quen, bạn dùng câu đã luyện, ít lỗi hơn. Viết về chủ đề lạ, lỗi tăng. Nếu có thể, xen kẽ chủ đề quen và lạ để con số trung thực hơn.

Điểm số tổng không thay cho chỉ số này

Một band điểm hay điểm bài luận gộp nhiều tiêu chí. Điểm có thể đứng yên trong khi độ chính xác ngữ pháp tăng, vì phần ý chưa đổi. Nên đo riêng. Góc nhìn tương tự cho việc học ngữ pháp nói chung có trong bài đo tiến bộ ngữ pháp: con số nào đáng tin.

Con số nào là tốt

Không có ngưỡng chính thức. Thay vì so với người khác, hãy so với chính mình ở mốc tuần 0. Một cách đặt mục tiêu hợp lý: giảm khoảng một nửa số lỗi trên 100 từ trong ba tháng, và đưa số loại lỗi lặp lại xuống còn một hoặc hai.

Khi đạt tới đó, lỗi còn lại trong bài bạn chủ yếu là lỗi rải rác do vội, và quy trình soát cuối bài sẽ bắt được phần lớn.

Một trang theo dõi đơn giản

Bạn không cần phần mềm. Một trang giấy chia bảy cột là đủ: ngày đo, loại bài, số từ, số lỗi, lỗi trên 100 từ, số loại lỗi lặp lại, loại lỗi đứng đầu.

Ví dụ ba dòng đầu của một người đi làm theo dõi email:

Cột cuối là cột đáng xem nhất. Khi loại lỗi đứng đầu đổi từ mạo từ sang thì, nghĩa là nhóm mạo từ đã xuống. Đó là lúc chuyển trọng tâm luyện sang nhóm mới. Nếu một loại lỗi đứng đầu suốt ba lần đo liền, cách luyện hiện tại chưa hiệu quả với nó, và cần quay lại học quy tắc gốc thay vì chỉ soát.

Gộp năm email vào một lần đo thay vì đo từng cái cũng là một cách giảm dao động: email quá ngắn thì một lỗi đã làm con số nhảy mạnh.

Bắt đầu đo từ hôm nay

Lấy ba bài viết gần nhất đã được chữa. Đếm số từ, đếm số lỗi ngữ pháp, tính lỗi trên 100 từ cho từng bài, lấy trung bình. Ghi nhóm cho mỗi lỗi và đếm số loại lặp lại. Đó là mốc của bạn.

Nếu bạn học với NEMO GRAMMAR, dashboard hiện phút học trong tuần và số bài đã xong; đặt hai con số đó cạnh chỉ số lỗi trên 100 từ, bạn sẽ thấy việc học có đang chuyển thành bài viết sạch hơn hay không. Trang cách học một bài ngữ pháp mô tả những gì được ghi lại.