Bước 12: ôn tập ngữ pháp tiếng Anh trước khi lên level mới

Bạn vừa học xong mệnh đề quan hệ, bài cuối của một mảng lớn. Trên màn hình, danh sách bài của level Upper-intermediate đang chờ. Câu tường thuật, modal quá khứ, cấu trúc nhấn mạnh. Tất cả đều mới, đều hấp dẫn hơn việc quay lại những thứ đã học. Cảm giác tiến lên rất dễ chịu, và cảm giác ôn lại thì như đứng yên.

Nhưng hãy nghĩ tới bước 1 của hành trình. Lý do nhiều người phải quay lại từ đầu không phải vì chưa từng học hiện tại đơn hay mạo từ. Họ đã học rồi. Họ học xong, đi tiếp, và không bao giờ quay lại kiểm xem thứ đã học có còn đứng vững không.

Sau bước 11, nối ý bằng mệnh đề, bạn đã đi qua Starter, Elementary và Intermediate. Bước 12 là một trạm dừng có chủ đích: kiểm lại toàn bộ nền trước khi xây tầng B2.

Vì sao phải có một bước riêng cho việc ôn

Trong mỗi buổi học, bạn đã có ba phút ôn đầu giờ như ở bước 4. Vậy sao cần thêm một bước riêng?

Vì ôn hằng ngày là ôn bài gần. Nó giữ bài tuần trước khỏi bị quên, nhưng không kiểm bài hai tháng trước. Mà lỗi ngữ pháp có một tính chất khó chịu: chúng hay quay lại khi bạn đang tập trung vào thứ khác. Bạn đang cố viết câu điều kiện loại 3 thật đúng, và trong chính câu ấy bạn quên s ở động từ ngôi thứ ba. Chỉ khi ôn tổng hợp, với bài viết tự do đủ dài, bạn mới thấy lỗi cũ có đang sống lại không.

Việc 1: mở lại sổ lỗi từ bước 2

Sổ lỗi bạn lập ở bước 2 giờ đã dày hơn nhiều. Đọc lại từ trang đầu. Với mỗi nhóm lỗi, tự hỏi: trong ba tuần gần đây, lỗi này còn xuất hiện không?

Chia sổ thành ba cột mới:

• Đã hết: không xuất hiện trong ba tuần. Gạch đi.
• Còn lác đác: xuất hiện một hai lần, thường khi viết vội hoặc câu dài. Giữ lại, luyện nhẹ.
• Còn sống khoẻ: xuất hiện đều. Đây là việc chính của bước 12.

Nhiều người ngạc nhiên khi thấy cột "đã hết" dài hơn họ tưởng. Đó là bằng chứng hành trình đang có hiệu quả, và nó đáng được nhìn thấy.

Việc 2: làm lại mức luyện khó, không nhìn quy tắc

Với mỗi bài đã học, nếu bài có luyện chia mức, hãy làm lại phần khó nhất mà không đọc lại quy tắc trước. Khác biệt giữa mức dễ và mức khó quan trọng ở chỗ: mức dễ thường cho sẵn tín hiệu (có "yesterday", có "since"), mức khó bắt bạn tự nhận ra trong ngữ cảnh.

Ở NEMO GRAMMAR, mỗi bài có 5 bài luyện xếp từ mức 1 tới mức 5 và lựa chọn trong bài luyện được xáo thứ tự khi hiển thị, nên làm lại không phải là nhớ vị trí đáp án mà thật sự phải nghĩ lại.

Ghi kết quả theo từng mảng:

Nhìn biểu đồ mẫu này, hai mảng dưới 75 phần trăm (mạo từ, thì hoàn thành) là nơi cần quay lại. Các mảng trên 85 có thể yên tâm.

Việc 3: viết một bài tổng hợp

Phần luyện có đáp án kiểm được từng quy tắc riêng lẻ. Bài viết tự do kiểm được việc bạn dùng chúng cùng lúc. Hãy viết một bài 250 tới 300 từ theo đề có khả năng gọi ra nhiều cấu trúc, ví dụ: "Describe a change in your life over the last five years. What happened, how has it affected you, and what would you do differently?"

Đề này gọi ra quá khứ đơn (chuyện đã xảy ra), hiện tại hoàn thành (ảnh hưởng tới giờ), điều kiện loại 3 (sẽ làm khác thế nào), và tự nhiên cần mệnh đề và từ nối để kể mạch lạc.

Viết xong, để một ngày rồi soát theo bốn lượt: động từ, danh từ, câu phức, dấu câu. Ghi mọi lỗi tìm được vào sổ. Nếu có ai chữa được cho bạn, tốt hơn nữa.

Đọc kết quả: lên hay ở lại

Đây là quyết định chính của bước 12.

Lên Upper-intermediate khi: mọi mảng có tỉ lệ đúng mức khó từ khoảng 80 phần trăm trở lên, bài tổng hợp không còn lỗi thuộc nhóm "còn sống khoẻ", và các lỗi còn lại chủ yếu ở cấu trúc phức tạp chứ không phải ở chia động từ, mạo từ.

Ở lại khi: có mảng dưới 70 phần trăm, hoặc bài tổng hợp vẫn lộ ra lỗi A1, A2 lặp lại. Ở lại không có nghĩa là học lại cả level. Chỉ học lại đúng những bài mà kết quả chỉ ra, rồi kiểm lại sau một tuần.

Một tuần ôn mẫu

Để bước 12 không thành một khoảng mơ hồ "ôn lại cho kỹ", hãy đóng nó vào một tuần có lịch cụ thể, giữ nguyên nhịp nền đã đặt ở bước 4.

Ngày 1: mở sổ lỗi, chia ba cột. Không học gì mới. Chỉ đọc, phân loại và đếm.

Ngày 2 và 3: làm lại mức luyện khó của các mảng Starter và Elementary. Ghi tỉ lệ đúng từng mảng.

Ngày 4: làm lại mức luyện khó của các mảng Intermediate.

Ngày 5: viết bài tổng hợp 250 tới 300 từ theo đề ở trên. Không soát ngay.

Ngày 6: soát bài theo bốn lượt, ghi lỗi mới vào sổ, đối chiếu với cột "còn sống khoẻ".

Ngày 7: quyết định lên hay ở lại. Nếu ở lại, lập danh sách không quá năm bài cần học lại trong tuần sau.

Nhân vật minh hoạ của chúng ta, một sinh viên năm hai, làm đúng lịch này và phát hiện ra điều bất ngờ: mạo từ, thứ cậu nghĩ đã xong từ bước 6, vẫn là nhóm lỗi lớn nhất trong bài tổng hợp. Cậu ở lại thêm một tuần, học lại ba bài về mạo từ, viết thêm hai đoạn mô tả, và chỉ lên B2 khi bài viết mới không còn thiếu "the" trước danh từ đã xác định. Một tuần chậm lại, nhưng cậu không phải mang lỗ hổng ấy lên theo.

Lỗi hay gặp ở bước 12

Lên level khi mức khó còn sai nhiều. Đây là lỗi phổ biến nhất và tốn kém nhất. Level B2 dựng trên B1; câu tường thuật cần lùi thì, lùi thì cần vững mọi thì. Lên sớm với nền nứt thì bài nào ở B2 cũng thấy nặng, và bạn sẽ nghĩ B2 khó, trong khi thật ra B1 chưa xong.

Ôn bằng cách đọc lại quy tắc. Đọc lại cho cảm giác "à nhớ rồi", nhưng không kiểm được gì. Phải làm bài và viết.

Bỏ qua mảng đã học lâu. Người ta hay ôn mảng gần nhất vì nhớ rõ nhất. Mảng cũ nhất mới cần kiểm nhất.

Coi việc ở lại là thất bại. Ở lại một tuần để lấp một mảng là khoản đầu tư rẻ hơn nhiều so với phải quay về sau hai tháng ở B2.

Bước 12 xong khi nào

• Sổ lỗi đã được chia ba cột, và cột "còn sống khoẻ" đã được xử lý bằng học lại có chủ đích.
• Mọi mảng đã học có tỉ lệ đúng ở mức luyện khó quanh 80 phần trăm trở lên.
• Bài tổng hợp 250 từ được viết lại sau khi soát, và bản mới không còn lỗi A1, A2.

Nếu cần xem lại bức tranh các level để quyết định, trang Năm level ngữ pháp từ A1 tới C1 liệt kê mảng của từng level.

Sang bước 13: tầng của câu văn trưởng thành

Khi nền đã chắc, bạn sẵn sàng cho level có những cấu trúc làm câu văn nghe người lớn hơn. Bước 13 là ngữ pháp B2: câu tường thuật, modal quá khứ và những từ nối lý do, kết quả tinh tế hơn "because" và "so".