Sau khi thi IELTS làm gì: bước 19, đọc kết quả và quyết định

Bước ra khỏi phòng Speaking, Duy (nhân vật minh hoạ) làm ba việc trong một giờ: kể lại toàn bộ đề Writing cho bạn nghe, lên mạng tìm bài mẫu của đúng đề đó, và tự kết luận mình "chắc chỉ được 5.5 Writing". Mười ngày sau, kết quả về: Writing 6.5. Mười ngày đó, Duy gần như không ngủ ngon đêm nào.

Ngày thi là một ngày, nhưng bước 19 kéo dài từ sáng hôm thi tới lúc bạn đưa ra quyết định với tờ kết quả trong tay. Bạn tới đây sau khi đã chọn ngày và đăng ký thi có chỗ cho một lần dự phòng. Bài này đi qua ba chặng: ngày thi, thời gian chờ, và lúc đọc kết quả.

Ngày thi: làm đúng những gì đã luyện

Không có gì mới để học vào ngày thi. Việc duy nhất là để những gì đã luyện diễn ra đúng như lúc luyện. Vài điều nhỏ:

• Ngủ đủ đêm trước, ăn sáng bình thường, không thử món lạ.
• Mang đúng giấy tờ tuỳ thân đã dùng khi đăng ký.
• Tới sớm, tính cả thời gian làm thủ tục.
• Giữa các phần, không nghĩ lại phần vừa làm. Phần đó đã xong.

Nếu thấy lo, đó là chuyện bình thường. Bài lo lắng trong ngày thi và thói quen trong ngày thi có những cách cụ thể để giữ bình tĩnh.

Thời gian chờ: đừng tự chấm lại

Thời gian chờ kết quả thường là khoảng thời gian khó chịu nhất trong cả hành trình. Bạn đã hết việc để làm với kỳ thi, nhưng chưa biết kết quả. Ba việc nên tránh:

1. Tự chấm lại Writing và Speaking. Bạn không nhớ chính xác mình đã viết gì, và trí nhớ sau thi thường nghiêng về những câu mình thấy dở. Câu chuyện của Duy.
2. So đáp án trên mạng. Đề thi và đáp án lan truyền không đáng tin, và chỉ thêm lo.
3. Dừng học hoàn toàn. Nếu kết quả cần thi lại, bạn mất hai tuần đà.

Một việc nên làm: giữ nhịp học nhẹ, tập trung vào kỹ năng yếu nhất theo dữ liệu trước ngày thi. Nếu kết quả đạt, bạn chẳng mất gì. Nếu chưa đạt, bạn đã đi trước hai tuần cho lần dự phòng. Bài chờ kết quả IELTS có thêm gợi ý cho giai đoạn này.

Đọc kết quả: bốn câu hỏi theo thứ tự

Overall có đạt đích không

Mở lại bảng yêu cầu từ bước 2. So với dòng khó nhất mà bạn vẫn định nộp.

Mọi kỹ năng có trên sàn không

Đây là chỗ hay có bất ngờ. Overall 6.5 đạt, nhưng Writing 5.5 dưới sàn 6.0. Hồ sơ vẫn chưa đủ điều kiện cho nơi có sàn đó.

Kết quả có khớp dữ liệu luyện tập không

Nếu kết quả khớp với các lần đo gần nhất, trình độ của bạn đã được xác nhận. Nếu thấp hơn hẳn, đáng tìm hiểu vì sao: một đề lạ, một phần thi gặp sự cố, hay áp lực phòng thi lớn hơn bạn nghĩ. Bài điểm thi thấp hơn điểm luyện tập phân tích các lý do hay gặp.

Quyết định

Câu trả lời cho ba câu trên dẫn tới một trong ba nhánh.

Ba nhánh quyết định

Dùng điểm

Nếu kết quả đạt mọi yêu cầu, dùng nó. Đừng thi lại chỉ để có số đẹp hơn, trừ khi band cao hơn mở ra lợi ích cụ thể, như một mức học bổng, một trường có yêu cầu cao hơn trong danh sách của bạn.

Thi lại

Nếu thiếu, và còn thời gian dự phòng như đã tính ở bước 18, thi lại. Có hai cách: thi lại toàn bộ, hoặc thi lại một kỹ năng nếu hình thức đó có ở nơi bạn thi. Trước khi chọn thi lại một kỹ năng, kiểm xem nơi nhận có chấp nhận kết quả thi lại một kỹ năng không. Quy định này có thể khác nhau giữa các trường và có thể thay đổi, nên kiểm trên trang chính thức. Bài thi lại toàn bộ hay một kỹ năng cân nhắc từng trường hợp.

Giữa hai lần thi, đừng luyện lại mọi thứ. Luyện riêng kỹ năng còn thiếu, theo tiêu chí thấp nhất.

Phúc khảo

Nếu một kỹ năng thấp bất thường so với mọi dữ liệu luyện tập, và chỉ thiếu nửa band so với yêu cầu, phúc khảo có thể là một lựa chọn. Phúc khảo có phí, có thời hạn nộp đơn tính từ ngày có kết quả, và kết quả có thể giữ nguyên. Kiểm quy định hiện hành trên trang chính thức. Bài phúc khảo điểm IELTS nói khi nào đáng làm.

Đọc tờ kết quả cho đúng

Tờ kết quả có điểm từng kỹ năng, overall, ngày thi, và số báo danh dùng để nơi nhận xác minh. Kiểm họ tên, ngày sinh, loại bài thi có khớp với hồ sơ không. Sai một chi tiết nhỏ có thể làm chậm cả hồ sơ. Bài đọc phiếu điểm IELTS giải thích từng ô.

Nói chuyện kết quả với gia đình

Với học sinh, kết quả IELTS hiếm khi là chuyện của riêng một người. Bố mẹ đã chờ cùng, có khi đã đóng lệ phí, và thường muốn biết ngay. Cuộc nói chuyện này dễ đi lệch theo hai hướng: hoặc vui quá mà quên kiểm điểm thành phần, hoặc buồn quá mà quyết định vội.

Một cách nói giữ được bình tĩnh là đi theo đúng bốn câu hỏi ở trên, theo thứ tự. Bắt đầu bằng overall, rồi từng kỹ năng so với sàn, rồi so với dữ liệu luyện tập, rồi mới tới quyết định. Khi cả nhà cùng nhìn bảng yêu cầu từ bước 2, câu chuyện chuyển từ "được hay không được" sang "đủ cho trường nào, thiếu cho trường nào".

Nếu kết quả chưa đạt, điều quan trọng nhất là nhắc lại rằng lần dự phòng đã được tính từ đầu. Đây không phải một thất bại bất ngờ mà là một nhánh đã có trong kế hoạch. Nói như vậy không phải để an ủi suông; nếu bạn đã chọn ngày thi đúng cách ở bước 18, điều đó là sự thật.

Nếu kết quả đạt, hãy dành một buổi tối để vui, rồi hôm sau mới làm tiếp những việc hành chính. Hành trình đã dài, và một kết quả đạt đích là thứ đáng được ghi nhận trước khi bước sang việc gửi điểm.

Dấu hiệu bạn đã xong bước 19

• Bạn đã có kết quả chính thức, đã kiểm thông tin cá nhân khớp với hồ sơ.
• Bạn đã đối chiếu từng kỹ năng với yêu cầu của từng nơi nộp.
• Bạn đã chọn một nhánh: dùng điểm, thi lại, hoặc phúc khảo, và biết hạn của nhánh đó.

Lỗi hay gặp ở bước 19

Tự chấm lại sau khi thi. Tốn mười ngày ngủ, không đổi được gì.

Chỉ nhìn overall. Rồi phát hiện thiếu điểm thành phần khi hồ sơ bị trả.

Thi lại cả bài khi chỉ thiếu một kỹ năng, trong khi thi lại một kỹ năng được chấp nhận và nhanh hơn.

Thi lại vì muốn số đẹp khi điểm hiện tại đã đủ cho mọi nơi bạn nộp.

Có điểm rồi, đưa nó tới nơi cần

Khi đã quyết định dùng điểm, việc cuối cùng của hành trình là đưa nó tới đúng nơi, đúng hạn, đúng cách. Sang bước 20: dùng điểm IELTS để nộp hồ sơ. Muốn nhắc lại mỗi mức band trên tờ kết quả nghĩa là gì, xem trang band điểm IELTS.