Bước 14: Cách trả lời dài tiếng Anh bằng lý do và ví dụ

Câu hỏi: "Do you like cooking?" Câu trả lời của Dũng: "Yes, I do." Rồi Dũng nhìn bạn cùng cặp, chờ câu hỏi tiếp. Không sai chỗ nào. Nhưng nếu đây là một buổi phỏng vấn, người hỏi sẽ phải kéo từng chữ ra. Nếu đây là phòng thi nói, giám khảo có rất ít thứ để nghe.

Nghe lại bản ghi ở bước 13, rất có thể bạn thấy mình giống Dũng: trả lời đúng, nhưng ngắn. Bước 14 là cách kéo dài câu trả lời mà không phải nghĩ ra điều gì to tát. Chỉ cần hai lớp: một lý do, một ví dụ.

Bạn đang ở đâu

Bạn đã nói được câu của mình, đã kể được vài câu liền trong phần chia sẻ, đã giữ nhịp học đều. Nhưng khi được hỏi trực tiếp, câu trả lời thường dừng ở một hai câu. Không phải vì bạn không có gì để nói, mà vì bạn chưa có thói quen nói tiếp sau ý chính. Trong tiếng Việt, câu "Có, mình thích nấu ăn" nghe đã đủ lịch sự. Trong một buổi luyện nói, nó mới là phần mở đầu.

Vì sao lý do và ví dụ

Có rất nhiều cách làm câu trả lời dài hơn, nhưng hai lớp này có ưu điểm lớn: chúng luôn có sẵn. Mọi ý kiến bạn nêu ra đều có một lý do, dù bạn chưa nói ra. Mọi điều bạn thích hay không thích đều có một lần cụ thể nó xảy ra. Bạn không cần tìm ý mới, chỉ cần nói ra điều đã có trong đầu.

So sánh với những cách kéo dài kém hiệu quả hơn:

• Lặp lại câu hỏi: "Do I like cooking? Well, about cooking, I think cooking is..." Dài hơn, nhưng không thêm gì.
• Độn từ: "Actually, basically, to be honest, I really like cooking." Nghe như đang câu giờ.
• Nói chung chung: "Cooking is an important skill for everyone in modern life." Dài, nhưng không phải là bạn.

Lý do và ví dụ làm câu dài hơn bằng cách thêm thông tin thật về bạn.

Việc của bước này: công thức ba tầng

Tầng 1: ý chính

Trả lời thẳng câu hỏi, một câu. "Yes, I really like cooking." Đừng bỏ tầng này để vòng vo. Người hỏi cần biết câu trả lời trước.

Tầng 2: lý do, với "because"

Thêm một lý do. Có vài cách mở:

• "because..." (thông dụng nhất)
• "mainly because..."
• "The reason is..."
• "I think it's because..."

Ví dụ: "Yes, I really like cooking, mainly because it helps me relax after work."

Tầng 3: ví dụ, với "for example"

Thêm một lần cụ thể. Có vài cách mở:

• "For example, ..."
• "Like last week, ..."
• "For instance, ..."
• "Once, ..."

Ví dụ: "For example, last Sunday I made canh chua for my family, and it took two hours but I didn't feel tired at all."

Ghép lại: "Yes, I really like cooking, mainly because it helps me relax after work. For example, last Sunday I made canh chua for my family, and it took two hours but I didn't feel tired at all."

Từ bốn chữ lên hơn bốn mươi chữ. Và mọi chữ đều có nghĩa.

Ví dụ trước và sau cho các chủ đề quen

Chủ đề: điện thoại và ứng dụng

• Trước: "I use my phone a lot."
• Sau: "I use my phone a lot, probably five or six hours a day, because I study and chat with friends on it. For example, last night I used it to watch a chemistry video and then I stayed on TikTok for another hour, which wasn't a good idea."

Chủ đề: thời tiết

• Trước: "I like cold weather."
• Sau: "I prefer cold weather, because I can't really focus when it's too hot. Like in June this year, it was nearly 40 degrees in Hanoi and I couldn't study at all in the afternoon."

Chủ đề: trường học

• Trước: "My favourite subject is history."
• Sau: "My favourite subject is history, mainly because my teacher tells it like a story. For instance, when we learned about the Nguyen dynasty, she brought old photos of Hue and we guessed what each building was."

Để ý rằng mỗi ví dụ đều có một chi tiết rất riêng: bốn mươi độ, TikTok thêm một tiếng, ảnh cũ của Huế. Đó là thứ làm câu trả lời sống.

Từ nối giúp các tầng liền nhau

Lý do và ví dụ chỉ là hai trong nhiều loại ý bạn có thể nối. Khi đã quen, bạn có thể thêm một tầng thứ tư: một chút tương phản ("but", "although"), hay một kết quả ("so", "that's why"). Trang từ nối ý khi nói có danh sách từ nối chia theo chức năng. Ở bước này, hãy dùng thật thạo "because" và "for example" trước. Hai từ dùng tự nhiên tốt hơn mười từ dùng gượng.

Luyện trong buổi học thế nào

Trong lượt 3, khi trả lời theo đời thật, đặt cho mình một luật: mỗi câu trả lời phải có ít nhất một "because". Làm như vậy trong một tuần. Tuần sau, thêm luật: ít nhất hai trong năm câu trả lời có "for example".

Bạn cũng có thể nhờ bạn cùng cặp giúp: mỗi khi bạn trả lời chỉ một câu, họ hỏi "Why?" Một chữ đó là lời nhắc đủ mạnh. Sau vài buổi, bạn sẽ tự thêm lý do trước khi họ kịp hỏi.

Lỗi hay gặp ở bước này

Lý do quá chung. "Because it's interesting." "Because it's good." Đây là lý do, nhưng nó không nói gì. Hãy hỏi tiếp mình: "interesting ở chỗ nào?". Câu trả lời cho câu hỏi đó mới là lý do thật.

Ví dụ không phải ví dụ. "For example, cooking is good for health." Đây là một lý do thứ hai, không phải ví dụ. Ví dụ phải là một lần cụ thể: có thời gian, có nơi, có người, có việc.

Kéo dài quá mức. Có người học được công thức rồi áp vào mọi câu, kể cả câu "What's your name?". Câu hỏi đơn giản cần câu trả lời đơn giản. Dành ba tầng cho câu hỏi về thói quen, sở thích, ý kiến.

Nói dài nhưng lạc đề. Bắt đầu từ nấu ăn, qua chợ, qua mẹ, qua quê ngoại. Ví dụ phải quay về ý chính. Một mẹo: sau ví dụ, nói một câu ngắn nối lại với câu hỏi. "So yes, cooking is my way to relax."

Nếu bạn thường bị kẹt ở kiểu câu trả lời một hai từ, bài chỉ trả lời được một hai từ đi sâu hơn vào nguyên nhân.

Dấu hiệu bạn đã xong bước 14

• Trong lượt 3 của một bài, ít nhất ba trên năm câu trả lời có lý do.
• Ít nhất hai câu trả lời có một ví dụ cụ thể, có thời gian hoặc nơi chốn.
• Bạn không cần bạn cùng cặp hỏi "Why?" mới thêm lý do.
• Bản ghi câu hỏi mốc của bạn tuần này dài hơn tuần đầu ít nhất gấp đôi.

Bước kế tiếp

Cho tới giờ, các chủ đề đều quen thuộc: gia đình, đồ ăn, cuối tuần. Lý do và ví dụ của bạn đều về đời mình. Bước tiếp theo đòi hỏi nhiều hơn: nêu ý kiến về những chuyện rộng hơn đời mình, và so sánh hai lựa chọn. Nêu ý kiến và so sánh bằng tiếng Anh là nơi công thức ba tầng của bạn được dùng cho những câu hỏi khó hơn.