Tư vấn lộ trình IELTS: bước 8, buổi gặp đầu với người dẫn đường

Có hai kiểu buổi tư vấn IELTS. Kiểu thứ nhất bắt đầu bằng câu "em được 5.5, cần 6.5, vậy em học khoá 6.5 của bên chị nhé", và kết thúc bằng một bảng giá. Kiểu thứ hai bắt đầu bằng câu "kể cho thầy nghe em làm bài viết này thế nào", và kết thúc bằng một hướng đi. Bài này nói về kiểu thứ hai, và về cách bạn chuẩn bị để buổi gặp của mình là kiểu thứ hai.

Bạn tới bước 8 với ba thứ trong tay: mục tiêu có hạn chót, kết quả chẩn đoán, và danh sách chỗ hổng xếp theo ảnh hưởng từ bước 7. Buổi gặp là nơi những thứ đó được một người có kinh nghiệm đọc lại.

Buổi gặp này để làm gì

Máy và bảng tính làm được rất nhiều: chấm Listening, Reading, chấm Writing theo tiêu chí, đếm lỗi. Có ba việc chúng làm kém:

• Nghe phát âm, trọng âm, ngữ điệu. Đoạn nói được phiên âm rồi mới chấm, nên phần âm thanh không được nhận xét. Trang IELTS Speaking: ba phần thi nói nói rõ phát âm nằm ở đâu trong tiêu chí chấm.
• Thấy nguyên nhân gốc đằng sau nhiều lỗi rời rạc. Mười lỗi ngữ pháp khác nhau có thể cùng từ một chỗ: bạn dịch từng chữ từ tiếng Việt.
• Hiểu hoàn cảnh. Một kế hoạch cho người học 5 giờ mỗi tuần và có kỳ thi học kỳ sau ba tuần khác với kế hoạch trên giấy.

Buổi gặp đầu tiên dành cho ba việc đó.

Vì sao trước buổi gặp chưa có con số band

Trên NEMO IELTS, trước buổi gặp mentor, bạn chỉ được xem một phần nhận định từ bài chẩn đoán, và phần đó không chứa con số band. Nhiều người thấy lạ: đã làm bài rồi sao không cho xem điểm?

Lý do nằm ở cách người ta đọc một con số. Thấy "Writing 5.0", phần lớn người học chỉ nhớ đúng con số đó, rồi hoặc hoảng, hoặc đi tìm "khoá 5.0 lên 6.5". Họ bỏ qua phần quan trọng hơn: 5.0 vì lý do gì, và lý do đó sửa bằng cách nào. Một con số không có giải thích dễ bị đọc sai, và đọc sai ở đầu hành trình thì cả lộ trình lệch theo.

Vì vậy con số band được nói ra trong buổi gặp, cùng lúc với lời giải thích. Bạn nghe "Writing của em đang quanh 5.0, chủ yếu vì Task Response: em trả lời một nửa đề", chứ không chỉ thấy "5.0".

Mang gì tới buổi gặp

Chuẩn bị gọn trong một trang:

1. Câu mục đích và mục tiêu từ bước 1 và bước 4: nơi nộp, band từng kỹ năng, ngày cần có điểm.
2. Bản khai hoàn cảnh từ bước 5: giờ học thật mỗi tuần, mùa bận.
3. Danh sách chỗ hổng từ bước 7, kèm giả thuyết về nguyên nhân gốc của bạn.
4. Bài viết và đoạn ghi âm trong bài chẩn đoán, mở sẵn để xem cùng.
5. Ba câu hỏi bạn thật sự muốn được trả lời.

Nếu bạn là học sinh và bố mẹ tham gia, bố mẹ nên đọc trang này trước buổi gặp. Như vậy thời gian gặp dành cho việc bàn hướng đi, không phải giải thích lại từ đầu.

Nên hỏi gì

Những câu hỏi đáng thời gian của buổi gặp:

• "Trong danh sách này, em có xếp sai thứ tự không?"
• "Lỗi này của em là do thiếu kiến thức hay do thói quen?"
• "Phát âm của em có chỗ nào làm người nghe khó hiểu không?"
• "Với số giờ em có, đích và hạn này có thực tế không?"
• "Mốc trung gian đầu tiên nên là gì, và vào lúc nào?"

Những câu hỏi ít giá trị hơn ở buổi đầu: "Em nên học thuộc bao nhiêu từ?" hoặc "Có mẹo nào làm Reading nhanh hơn không?". Chúng có câu trả lời, nhưng không phải việc của buổi gặp này.

Mentor khác người bán khoá học ở đâu

Một vài dấu hiệu để nhận ra buổi gặp đang đi đúng hướng:

• Người dẫn đường hỏi nhiều hơn nói trong nửa đầu.
• Họ chỉ vào đúng câu, đúng đoạn trong bài của bạn khi nhận xét.
• Họ sẵn sàng nói "đích này chưa thực tế với thời gian em có", kể cả khi điều đó bất tiện.
• Họ không hứa điểm. Không ai trung thực có thể cam kết band thi. Điều làm được là theo dõi tiến bộ, chỉ ra rủi ro, chỉnh kế hoạch và can thiệp khi bạn tắc. Nemo12 cũng không cam kết điểm thi, mà cam kết đúng những việc đó.

Bài khi nào cần người trình độ cao hơn xem bài nói thêm về chỗ mentor khác máy chấm.

Dấu hiệu bạn đã xong bước 8

• Bạn đã nghe con số band của từng kỹ năng cùng với lời giải thích.
• Danh sách chỗ hổng đã được kiểm lại, có thể đã đổi thứ tự.
• Bạn có một nhận xét về phát âm từ người nghe thật.
• Bạn và người dẫn đường đã thống nhất đích, hạn và mốc trung gian đầu tiên.

Lỗi hay gặp ở bước 8

Tới tay không. Buổi gặp trở thành một buổi làm lại bài chẩn đoán bằng miệng.

Chỉ hỏi về điểm. "Em được bao nhiêu" là câu dễ hỏi nhất và ít hữu ích nhất.

Giấu hoàn cảnh thật. Nói mình học được 15 giờ trong khi thật ra là 6 giờ, và kế hoạch sẽ sai từ đầu.

Coi buổi gặp là một lần duy nhất. Đây là buổi đầu. Những buổi sau sẽ tới ở các mốc, hoặc khi bạn chững lại.

Sau buổi gặp: ghi lại trong 24 giờ

Một buổi gặp tốt để lại rất nhiều thứ, và phần lớn sẽ bị quên sau ba ngày nếu không ghi. Trong vòng 24 giờ, viết ra một bản tóm tắt ngắn, tự tay mình viết, không chép lại lời người khác:

1. Điều mình hiểu khác đi sau buổi gặp. Ví dụ: "Em tưởng Writing yếu vì từ vựng, hoá ra chủ yếu vì trả lời thiếu đề."
2. Danh sách ưu tiên đã chốt, theo đúng thứ tự mới.
3. Nhận xét về phát âm: âm nào, từ nào, và cách luyện được gợi ý.
4. Mốc trung gian đầu tiên: đo cái gì, vào ngày nào.
5. Câu hỏi còn treo: những điều chưa kịp hỏi hoặc chưa hiểu hết.

Bản tóm tắt này có hai công dụng. Trước mắt, nó là cầu nối sang lộ trình ở bước 9: bạn sẽ đọc lộ trình và kiểm xem nó có đúng những gì đã thống nhất không. Về sau, ở mốc đầu tiên, bạn mở lại nó để xem mình đã làm được những gì đã nói.

Nếu bạn học cùng bố mẹ theo dõi, gửi bản tóm tắt cho bố mẹ đọc. Ba dòng đầu thường là đủ để cả nhà hiểu hướng đi mà không cần thêm một buổi họp gia đình.

Một thói quen đáng giữ: ghi cả những điều mình không đồng ý. Nếu mentor xếp Speaking lên trước Writing mà bạn thấy chưa hợp lý, ghi lại lý do của mình. Ở mốc đầu tiên, dữ liệu học sẽ cho thấy ai đúng, và cuộc trao đổi lúc đó sẽ có cơ sở hơn.

Từ buổi gặp sang một lộ trình có mốc

Mục tiêu đã chốt, chỗ hổng đã được kiểm, mốc đầu tiên đã có ngày. Những thứ đó giờ được ráp lại thành một lộ trình riêng. Sang bước 9: nhận lộ trình học riêng có mốc trung gian.