Thói quen nói tiếng Anh nhỏ mỗi ngày cho người hay ngại

Mười giờ tối, Nam đánh răng xong, đứng trước gương và nói nhỏ: "Today I had a long day. I had three classes and a math test. The test was hard, but I think I did okay." Cậu thấy hơi buồn cười. Nhưng đây là tối thứ hai mươi liên tiếp cậu làm việc này, và Nam nhận ra một điều lạ: tuần trước, khi cô giáo tiếng Anh hỏi "How was your weekend?", câu trả lời bật ra luôn, không phải nghĩ.

Không phải ai cũng có bạn luyện mỗi ngày, và không phải ai cũng dám nói trước người khác ngay. Những thói quen nhỏ ở nhà là cách để miệng quen với tiếng Anh giữa các buổi luyện thật. Bài này đưa ra năm thói quen cụ thể, mỗi thói quen mất năm tới mười phút, cách làm từng bước, và nói rõ chúng làm được gì và không làm được gì.

Vì sao thói quen nhỏ lại có tác dụng

Nói là kỹ năng vận động, giống đi xe đạp hay gõ phím. Miệng, lưỡi và bộ não cần lặp lại để phối hợp nhanh hơn. Mười phút mỗi ngày trong một tháng là ba trăm phút nói thành tiếng. Với nhiều người học qua trường lớp, con số đó nhiều hơn tổng thời gian họ từng nói tiếng Anh trong cả năm học.

Thói quen nhỏ còn có một lợi thế với người hay ngại: không ai nghe. Bạn được sai thoải mái, nói ngọng thoải mái, nói lại mười lần một câu mà không ai thấy. Đó là chỗ tập an toàn nhất có thể.

Năm thói quen, mỗi cái dưới mười phút

1. Kể lại ngày hôm nay

Mỗi tối, trước khi ngủ, nói ba tới năm câu về ngày của bạn. Không cần câu hay. Khung đơn giản:

• Hôm nay mình đã làm gì: "Today I went to school and had four classes."
• Một điều vui hoặc một điều mệt: "The best part was lunch with my friends."
• Mai định làm gì: "Tomorrow I'm going to study for the English test."

Thói quen này luyện ba thì cơ bản: quá khứ, hiện tại, tương lai, trong một lượt. Sau vài tuần, bạn sẽ có sẵn khối câu cho câu hỏi phổ biến nhất trong mọi cuộc trò chuyện tiếng Anh: "How was your day?".

2. Ghi âm một câu trả lời

Mở điện thoại, chọn một câu hỏi, ghi âm câu trả lời dài khoảng 30 giây. Nghe lại một lần. Chọn một chỗ muốn cải thiện: một từ phát âm chưa rõ, một chỗ ngập ngừng lâu. Ghi âm lại. So sánh hai bản.

Ghi âm khó chịu lúc đầu, vì ít ai thích nghe giọng mình. Nhưng nó là cách duy nhất để bạn nghe mình như người khác nghe. Sau vài lần, cảm giác khó chịu mất đi, còn lại thông tin hữu ích.

3. Nói to khi làm việc nhà

Rửa bát, gấp quần áo, nấu cơm: mô tả việc bạn đang làm bằng tiếng Anh, thành tiếng. "Now I'm washing the rice. I need two cups. Then I put it in the rice cooker." Nghe có vẻ ngớ ngẩn, nhưng nó luyện đúng thứ bạn thiếu nhất: nói liền mạch, không dừng, về những thứ quen thuộc đến mức bạn không cần nghĩ ý.

Khi gặp từ không biết, như "vo gạo", đừng dừng. Nói vòng: "I'm cleaning the rice with water." Sau đó mới tra. Đây là kỹ năng "nói vòng" rất quý khi nói chuyện thật.

4. Trả lời một câu hỏi mỗi ngày

Chọn một danh sách câu hỏi theo chủ đề, như các chủ đề ở IELTS Speaking Part 1: gia đình, nhà ở, sở thích, thời tiết. Mỗi ngày trả lời thành tiếng một câu, theo khung: trả lời, một lý do, một ví dụ.

"Do you like rainy days?" "Not really. Rainy days make me feel lazy. For example, last Sunday it rained all day and I just stayed in bed watching videos."

Một câu mỗi ngày nghe ít, nhưng sau ba mươi ngày bạn đã trả lời ba mươi câu hỏi khác nhau, bao phủ gần hết chủ đề quen thuộc.

5. Đọc to câu mẫu

Nếu bạn có tài liệu có câu trả lời mẫu, dành hai phút đọc to vài câu. Không phải để thuộc, mà để miệng quen nhịp câu tiếng Anh: chỗ nhấn, chỗ nối âm, chỗ ngắt. Đây là thói quen nhẹ nhất, hợp với những ngày mệt không muốn nghĩ gì.

Gắn thói quen vào việc sẵn có

Thói quen mới dễ bỏ. Cách giữ hiệu quả là gắn nó vào một việc bạn đã làm mỗi ngày:

Không cần làm cả năm thói quen. Chọn một hai cái hợp với lịch của bạn, làm đều trong hai tuần, rồi mới thêm.

Thói quen ở nhà làm được gì, không làm được gì

Nói thẳng về giới hạn để bạn không kỳ vọng sai:

Cột bên phải là lý do thói quen ở nhà bổ sung cho luyện với người thật, không thay thế. Người chỉ luyện một mình có thể nói trôi trước gương nhưng vẫn đứng hình khi có người hỏi thật, vì phần phản ứng chưa bao giờ được luyện. Bài tự luyện nói một mình hay luyện với bạn so sánh kỹ hai cách này.

Kết hợp với buổi luyện theo cặp

Cách kết hợp tốt nhất là để thói quen ở nhà chuẩn bị cho buổi luyện, và buổi luyện cho bạn chất liệu để luyện ở nhà.

• Trước buổi luyện: nếu biết chủ đề, dùng thói quen số 4 để trả lời trước vài câu hỏi thuộc chủ đề đó.
• Sau buổi luyện: lấy 3 tới 5 cụm từ đáng học trong bài vừa luyện, dùng chúng trong phần kể lại ngày hôm nay tối đó.

Ví dụ, nếu buổi luyện theo cặp hôm đó về mua sắm và bạn học được cụm "on sale", tối đó bạn kể: "Today I saw a nice jacket on sale, but I didn't buy it." Cụm từ đi từ bài học vào đời bạn trong cùng một ngày.

Dấu hiệu thói quen đang có tác dụng

Sau hai đến bốn tuần, để ý những điều sau:

• Câu hỏi quen như "How was your day?" có câu trả lời bật ra trong hai ba giây.
• Khi thiếu từ, bạn tự nói vòng thay vì dừng lại.
• Nghe lại bản ghi âm không còn làm bạn khó chịu như tuần đầu.
• Bạn bắt đầu tự nghĩ vài câu tiếng Anh trong đầu mà không cố ý.

Nếu sau một tháng không thấy dấu hiệu nào, có thể bạn đang làm quá ít hoặc quá rời rạc. Thử gắn thói quen vào một việc cố định hơn.

Khi bỏ lỡ vài ngày

Chắc chắn sẽ có những ngày bạn quên, hoặc mệt tới mức không muốn nói gì. Đừng để một ngày bỏ lỡ thành một tuần bỏ lỡ. Quy tắc "không bỏ hai ngày liền" giúp nhiều: bỏ một ngày là chuyện bình thường, nhưng ngày hôm sau nhất định làm, dù chỉ một câu.

Và khi quay lại sau một quãng nghỉ dài, đừng cố bù. Không cần nói ba mươi phút để "trả nợ" mười ngày đã bỏ. Bắt đầu lại đúng mức cũ, năm phút, một thói quen. Thói quen nhỏ sống được là nhờ nó nhỏ. Biến nó thành việc lớn là cách nhanh nhất để bỏ nó lần nữa.

Tóm lại

Năm tới mười phút mỗi ngày, không ai nghe, là cách rẻ nhất để miệng quen tiếng Anh. Nhưng nó là nửa của bức tranh. Nửa còn lại là nói với người thật, nơi bạn luyện phản ứng. Nếu bạn chưa có chỗ luyện như vậy, bài chỗ an toàn để tập nói tiếng Anh giúp bạn chọn.