Thi lại SAT: kế hoạch cho khoảng giữa hai lần thi

Sau lần thi đầu, Dũng được 1370, mục tiêu 1450. Phản xạ đầu tiên của Dũng là tải thêm tám đề luyện và lên lịch mỗi cuối tuần làm một đề. Sáu tuần sau, Dũng thi lại và được 1380. Mười điểm, sáu tuần, tám đề. Dũng không lười; Dũng chỉ làm lại đúng điều đã làm trước lần một, và nhận lại gần đúng kết quả ấy.

Thi lại chỉ có ý nghĩa khi khoảng giữa hai lần thi khác với khoảng trước lần đầu. Bài này đưa ra một cách làm từng bước để dùng khoảng ấy: đọc bảng điểm để quyết có nên thi lại, chọn đúng chỗ cần luyện, chia tuần, và đo lại trước khi vào phòng thi. Nếu bạn còn đang phân vân có nên thi lại hay dừng, đọc bài thi lại SAT hay dừng ở điểm hiện tại trước; bài này dành cho người đã quyết thi lại.

Bước 1: đọc bảng điểm để tìm khoảng cách thật

Mở bảng điểm và viết ra ba con số:

1. Khoảng cách tổng tới mục tiêu tổng.
2. Khoảng cách từng phần tới mục tiêu từng phần.
3. Miền yếu nhất trong phần mô tả kỹ năng của mỗi phần.

Ví dụ Dũng: tổng thiếu 80. Reading and Writing 660 (mục tiêu 700, thiếu 40), Math 710 (mục tiêu 750, thiếu 40). Phần kỹ năng cho thấy Reading and Writing yếu nhất ở miền Standard English Conventions, Math yếu nhất ở Advanced Math.

Nếu trường của bạn superscore, bước này còn quan trọng hơn: một phần đã đạt thì lần sau không cần dồn sức cho nó. Bài superscore SAT là gì giải thích cách tận dụng. Cách đọc từng dòng bảng điểm có trong bài chờ điểm SAT và đọc bảng điểm.

Bước 2: tìm nguyên nhân, không chỉ tìm miền

Biết miền yếu mới là nửa đường. Cùng một miền yếu, nguyên nhân có thể rất khác:

• Thiếu nền: bạn không biết quy tắc hoặc cách làm. Ví dụ không nắm cách dùng dấu chấm phẩy trong Standard English Conventions.
• Đọc sai yêu cầu: biết cách làm nhưng hiểu sai câu hỏi hỏi gì.
• Hết giờ: làm đúng khi có đủ thời gian, nhưng trong phòng thi không kịp.
• Bất cẩn lặp lại: sai cùng một kiểu nhiều lần, như quên đổi đơn vị.

Dù bạn dùng công cụ gì, câu hỏi cần trả lời là như nhau: mỗi câu sai thuộc nguyên nhân nào?

Cách làm thủ công: sau lần thi đầu, làm một bài đo đầy đủ trong vòng một hai tuần (khi trí nhớ về cảm giác phòng thi còn mới). Với mỗi câu sai, ghi miền và nguyên nhân. Sau khoảng hai mươi câu sai, bạn sẽ thấy một hai ô nổi bật.

Bước 3: chia tuần giữa hai lần thi

Giả sử bạn có tám tuần giữa hai lần thi. Một cách chia hợp lý:

Nguyên tắc chia: chỗ hổng lớn nhất trước, nhưng "lớn" nghĩa là nhiều câu mất nhân với khả năng sửa được trong thời gian còn lại, không chỉ là nhiều câu mất. Một cách xếp thứ tự đơn giản: với mỗi chỗ hổng, lấy số câu mất chia cho số giờ bạn ước tính cần để sửa, rồi làm chỗ có tỉ số cao nhất trước.

Ví dụ Dũng: Standard English Conventions mất 5 câu, nguyên nhân chủ yếu là thiếu nền về dấu câu. Đây là loại chỗ hổng sửa nhanh, vì quy tắc có hạn. Advanced Math mất 4 câu, nguyên nhân lẫn lộn thiếu nền và bất cẩn. Dũng dành tuần 2 và 3 cho dấu câu, tuần 4 bắt đầu Advanced Math.

Bước 4: luyện theo miền, không luyện theo đề

Đây là chỗ Dũng đã sai ở lần đầu. Làm cả đề là cách đo, không phải cách luyện. Trong một đề, chỉ vài câu rơi vào miền yếu của bạn; phần lớn thời gian bạn làm lại thứ đã biết.

Luyện theo miền nghĩa là làm những bộ câu ngắn chỉ thuộc một miền, xem lời giải ngay sau mỗi bộ, và ghi câu sai vào sổ lỗi để làm lại theo lịch giãn cách. Ở NEMO SAT, luyện theo miền là các bộ 10 câu xem lời giải ngay, và câu trong sổ lỗi quay lại theo lịch 1-3-7-14 ngày. Bạn có thể tự dựng một hệ tương tự bằng một bảng tính. Chi tiết cách làm có ở bài luyện SAT theo miền và sổ lỗi SAT.

Bước 5: đo lại trước khi thi

Khoảng ba bốn tuần sau khi bắt đầu, làm một bài đo đầy đủ. Tuần cuối trước ngày thi, làm thêm một bài nữa nếu còn sức. Hai bài đo này trả lời câu hỏi: chỗ hổng đã được lấp chưa, và điểm ước lượng đã tới gần mục tiêu chưa?

Đọc điểm đo cẩn thận. Điểm ước lượng có sai số; ở NEMO SAT, điểm đo luôn kèm nhãn ước lượng ±40 vì College Board không công bố bảng quy đổi. Tăng 30 điểm giữa hai lần đo có thể chỉ là dao động. Thứ đáng tin hơn là số câu sai ở miền bạn đã luyện có giảm rõ không.

Tuần cuối trước lần thi lại

Tuần cuối có một cám dỗ riêng của người thi lại: vì đã thi một lần, bạn nghĩ mình biết hết thủ tục, và dồn toàn bộ tuần vào luyện. Nhưng thủ tục có thể đã đổi từ lần trước: Bluebook có bản mới, vé dự thi phải lấy lại cho kỳ mới, trung tâm có thể khác. Hãy làm lại trọn các bước chuẩn bị thiết bị như lần đầu, theo bài chuẩn bị Bluebook và thiết bị trước ngày thi.

Về luyện, tuần cuối không học miền mới. Làm một module mỗi phần đúng giờ vào đầu tuần, xem lại câu sai, rồi giảm dần. Hai ngày cuối chỉ làm lại những câu trong sổ lỗi đã từng sai và nay đã làm đúng, để vào phòng thi với cảm giác "mình đã sửa được", không phải "mình còn thiếu".

Và mang theo trang ghi chú từ lần thi đầu. Đọc lại nó sáng hôm thi: lần trước mình hết giờ ở đâu, hoảng ở đâu. Lần này bạn biết trước chỗ ấy, và đó là lợi thế duy nhất người thi lần đầu không có.

Giới hạn của cách làm này

Khoảng cách quá ngắn. Nếu chỉ có ba bốn tuần giữa hai lần thi, bạn chỉ sửa được một chỗ hổng, và nên chọn chỗ sửa nhanh nhất (thường là quy tắc có hạn hoặc nhịp giờ).

Chỗ hổng là nền tảng rộng. Nếu Math yếu vì thiếu nền đại số từ lớp 8, 9, tám tuần có thể không đủ. Khi ấy cần cân nhắc dời lần thi hoặc điều chỉnh mục tiêu.

Mệt mỏi. Thi lại lần thứ hai, thứ ba bào sức. Nếu động lực đang cạn, một tuần nghỉ thật có khi đáng hơn một tuần luyện nửa vời.

Dũng lần thứ ba

Dũng (nhân vật minh hoạ) thi lần thứ ba sau tám tuần luyện theo cách trên: 1450, gồm Reading and Writing 710 và Math 740, chạm đúng mục tiêu tổng. Khác biệt không nằm ở số giờ; Dũng dành số giờ tương đương lần trước. Khác biệt nằm ở chỗ những giờ ấy đi vào đâu.

Nếu bạn muốn một lộ trình tuần được đặt ngược từ ngày thi lại, lộ trình luyện SAT là chỗ bắt đầu.