Nghe được nhiều giọng: Anh, Úc, Mỹ, New Zealand

Một đề IELTS Listening thường dùng nhiều hơn một giọng. Người học quen phim Mỹ hay hoảng ở Part 2 khi gặp giọng Úc hoặc giọng Anh vùng.

Khác biệt thật sự nằm ở đâu

Phần lớn nỗi sợ về giọng đến từ cảm giác chứ không từ số lượng khác biệt thật. Các giọng trong IELTS đều là giọng chuẩn của vùng, nói rõ ràng, và khác nhau ở một nhóm điểm khá hẹp.

• Âm /r/ cuối từ: giọng Mỹ phát âm rõ trong "car", "water". Giọng Anh và Úc thường lược đi.
• Nguyên âm trong "dance", "class", "path": giọng Anh và Úc kéo dài thành âm sau, giọng Mỹ giữ âm trước.
• Chữ t giữa hai nguyên âm: giọng Mỹ biến thành âm gần giống /d/ trong "water", "better". Giọng Anh giữ nguyên /t/.
• Nguyên âm đôi trong "day", "time": giọng Úc kéo khác hẳn, và đây là điểm gây lạ tai nhất với người mới nghe.

Cách luyện có hiệu quả

Đừng luyện bằng cách nghe thật nhiều giọng khác nhau một cách ngẫu nhiên. Cách đó cho cảm giác đang cố gắng nhưng tiến bộ rất chậm.

Cách hiệu quả hơn là nghe cùng một nội dung ở nhiều giọng. Khi nội dung đã quen, tai bạn rảnh ra để nhận đúng phần khác biệt về âm, và đó mới là thứ cần học.

• Chọn một đoạn hai phút, nghe kỹ tới khi chép lại được gần hết.
• Nghe lại chính đoạn đó do người giọng khác đọc, nếu có.
• Ghi ra ba tới năm từ mà bạn nghe khác đi, và chỉ tập trung vào chúng.

Điều quan trọng hơn giọng

Với phần lớn người học Việt Nam, thứ gây mất điểm nhiều hơn giọng là tốc độ nói và nối âm. Người bản ngữ nối các từ lại, nuốt âm cuối, và rút gọn: "what do you" thành "whaddaya".

Luyện nghe nối âm cho tác dụng lớn hơn luyện phân biệt giọng, vì nó xảy ra ở mọi giọng và ở mọi câu.

Nối âm và nuốt âm: thứ thật sự làm bạn nghe không ra

Người bản ngữ không nói từng từ rời nhau. Họ nối âm cuối của từ này vào âm đầu của từ sau, và lược đi những âm không mang thông tin.

• Nối phụ âm với nguyên âm: "pick it up" nghe thành một khối liền, gần như "pi-ki-tup".
• Nuốt phụ âm giữa: trong "next day", âm /t/ gần như biến mất.
• Rút gọn từ chức năng: "of", "to", "and", "for" bị nói rất nhẹ và nhanh, thường chỉ còn một âm mờ.
• Hệ quả: bạn nghe được từ nội dung nhưng mất phần nối, và câu trở nên khó ghép lại.

Chép chính tả là bài luyện hiệu quả nhất

Chọn một đoạn ngắn khoảng ba mươi giây, nghe và chép lại từng chữ, nghe đi nghe lại tới khi không sửa được nữa, rồi đối chiếu với bản gốc.

Bài tập này khó chịu nhưng nó chỉ thẳng ra chỗ tai bạn đang hỏng, thay vì để bạn đoán. Ba mươi giây mỗi ngày trong một tháng cho kết quả rõ hơn nhiều so với nghe thụ động vài giờ.

Câu hỏi thường gặp

Nên luyện giọng nào nhiều nhất?

Giọng Anh và giọng Úc, vì chúng xuất hiện nhiều nhất trong đề IELTS và cũng là hai giọng người học Việt Nam ít tiếp xúc nhất qua phim ảnh.