Bước 4: Đặt mục tiêu SAT từng phần, Math và Reading and Writing

Tấm bảng trắng nhỏ dán trên bàn học của Hưng (nhân vật minh hoạ, lớp 11 ở Cần Thơ) ghi đúng một con số: 1450. Hưng viết nó từ tháng trước, sau khi thấy một bạn trong nhóm học đặt mục tiêu như vậy. Tuần này Hưng làm được mười câu Math liền không sai, rồi vấp năm câu Reading and Writing liên tiếp, và không biết mình đang gần hay xa 1450, vì con số ấy không nói gì về từng phần.

Một điểm tổng đứng một mình giống một điểm đến không có bản đồ. Điểm SAT là tổng của hai phần, mỗi phần từ 200 tới 800, và hai phần ấy thường tiến với tốc độ rất khác nhau ở học sinh Việt Nam. Mục tiêu hữu ích là mục tiêu chia được: một con số cho Math, một con số cho Reading and Writing, cộng lại ra điểm tổng có cơ sở.

Bước 4 của hành trình SAT lấy danh sách trường từ bước 3 và cho ra ba con số: tổng, Math, Reading and Writing.

Chỗ bạn đứng khi bắt đầu bước 4

Bạn có một danh sách trường sơ bộ gồm 8 tới 12 trường, chia ba nhóm, mỗi trường có khoảng điểm 25% và 75% hoặc ngưỡng xét tuyển. Bạn chưa làm bài đo nào nghiêm túc, và cũng chưa cần: mục tiêu đến từ trường, còn điểm xuất phát đo ở bước 6.

Đặt mục tiêu trước khi đo điểm xuất phát có vẻ ngược, nhưng có lý do. Nếu bạn đo trước, con số đo dễ kéo mục tiêu về phía nó: điểm thử thấp thì bạn hạ mục tiêu cho đỡ áp lực, điểm thử cao thì bạn nới lỏng. Mục tiêu nên do nơi bạn muốn tới quyết định, rồi khoảng cách mới là thứ để tính.

Việc của bước 4, chia làm ba phần

Phần 1: chọn điểm tổng cho cả danh sách

Nhìn vào nhóm vừa sức, vì đó là nhóm bạn đặt nhiều kỳ vọng nhất. Một cách làm đơn giản và an toàn: lấy mốc 75% cao nhất trong nhóm vừa sức làm mục tiêu tổng. Ở mức ấy, điểm của bạn nằm ở nửa trên của mọi trường vừa sức và ít nhất gần khoảng giữa của nhóm tầm với.

Với trường trong nước, kiểm lại mục tiêu vượt ngưỡng xét tuyển bao nhiêu. Chỉ vừa chạm ngưỡng là mỏng, vì ngưỡng có thể đổi giữa các năm.

Nhớ rằng đây là quy tắc khởi đầu, không phải công thức bắt buộc. Nếu bạn nhắm học bổng merit, điều kiện học bổng có thể cao hơn khoảng điểm tuyển sinh, và khi đó mục tiêu phải nâng theo. Bài chia điểm mục tiêu SAT cho Math và Reading and Writing đi sâu hơn về các trường hợp đặc biệt.

Phần 2: chia điểm tổng cho hai phần

Điểm tổng là tổng hai phần, không có trọng số. Vì vậy có nhiều cách chia cùng ra một tổng, và cách chia hợp lý phụ thuộc vào ba câu hỏi:

• Phần nào bạn mạnh hơn? Nhiều học sinh Việt Nam có nền toán tốt từ chương trình trong nước, nên Math thường là phần có thể đặt cao hơn. Nhưng đừng giả định, hãy nghĩ tới điểm toán và tiếng Anh thật của mình ở trường.
• Ngành bạn nhắm có quan tâm riêng một phần không? Ngành kỹ thuật, khoa học máy tính, kinh tế có thể nhìn kỹ hơn vào điểm Math. Một số trường công bố khoảng điểm riêng cho từng phần, nếu có thì dùng số đó.
• Phần nào tăng nhanh hơn với số giờ bạn có? Câu này bạn chưa trả lời chắc được ở bước 4, nhưng có thể ước lượng, rồi sửa sau bước 7.

Phần 3: kiểm mục tiêu với thời gian

Ghi cạnh bộ ba con số một dòng: số tuần còn lại tới ngày thi dự kiến. Chưa cần chia tuần cụ thể, việc đó thuộc về bước 8 và bước 9. Nhưng nếu bạn thấy mình còn dưới hai tháng mà mục tiêu có vẻ xa, hãy ghi dấu hỏi ngay bây giờ, vì bước 6 sẽ cho bạn con số để tính chính xác.

Ví dụ: Hưng chia lại mục tiêu

Nhóm vừa sức trong danh sách của Hưng có mốc 75% cao nhất là 1420. Ngành Hưng thích là kỹ thuật, một trường vừa sức công bố khoảng điểm Math của lớp mới nhập học khá cao. Điểm toán của Hưng ở trường luôn trên 9, còn tiếng Anh ở mức khá.

Hưng chọn tổng 1420 thay vì 1450. Rồi chia: Math 750, Reading and Writing 670. Lý do ghi cạnh: "Math là phần mạnh và ngành cần; Reading and Writing đặt vừa đủ để tổng đạt mốc 75%".

Ba con số này làm tấm bảng trắng khác hẳn. Khi làm sai năm câu Reading and Writing, Hưng không còn hỏi "mình có tới 1450 không" mà hỏi "phần đọc của mình đang cách 670 bao xa", một câu có thể trả lời bằng bài đo.

Dấu hiệu bạn đã xong bước 4

• Bạn có ba con số: tổng, Math, Reading and Writing, và tổng đúng bằng hai phần cộng lại.
• Bạn có một câu giải thích vì sao chọn tổng ấy, dựa vào trường cụ thể trong danh sách.
• Bạn có một câu giải thích vì sao chia như vậy, dựa vào phần mạnh, ngành, hoặc khoảng điểm từng phần của trường.
• Bạn ghi số tuần còn lại tới ngày thi dự kiến, kèm dấu hỏi nếu thấy chật.

Những lỗi hay gặp khi đặt mục tiêu từng phần

Chia đều cho hai phần

Chia 1400 thành 700 và 700 trông gọn nhưng hiếm khi hợp với ai. Hầu hết mọi người có một phần mạnh hơn rõ, và chia đều nghĩa là đặt mục tiêu quá dễ cho phần mạnh và quá khó cho phần yếu.

Đặt Math 800 vì "toán mình giỏi"

Nền toán tốt là lợi thế thật, nhưng Math của SAT được hỏi bằng tiếng Anh, có câu tự điền đáp án và có áp lực giờ. 800 là mức trần, không có chỗ cho một câu sai nào ở nhiều bài. Đặt mục tiêu sát trần làm bạn dồn giờ vào mấy điểm cuối cùng, trong khi phần kia có thể tăng nhiều hơn với cùng số giờ.

Không ghi lý do

Ba tháng sau, khi mệt mỏi, một mục tiêu không có lý do rất dễ bị hạ "cho thoải mái". Một câu lý do gắn với trường cụ thể giúp bạn nhớ vì sao con số ấy tồn tại.

Coi mục tiêu là cố định mãi mãi

Mục tiêu có thể sửa khi danh sách trường đổi, hoặc khi báo cáo chẩn đoán cho thấy phần nào tăng nhanh hơn dự kiến. Sửa có lý do là việc bình thường. Sửa vì một buổi luyện tệ thì không.

Khi muốn đối chiếu nhanh

Nếu bạn khai danh sách trường trên NEMO SAT, hệ thống đề xuất sẵn mục tiêu tổng và từng phần và bạn chỉnh được; nếu ngày thi cách dưới 8 tuần hoặc khoảng cách lớn hơn 200 điểm trong 8 tuần, màn mục tiêu cảnh báo bằng số điểm cần tăng mỗi tuần. Dùng nó để kiểm con số bạn tự tính, không thay việc bạn hiểu vì sao có con số ấy. Trang Lộ trình luyện SAT cho thấy mục tiêu ấy sau này được biến thành lịch tuần thế nào.

Bước kế tiếp

Bạn có đích, chia hai phần. Trước khi đo mình đang cách đích bao xa, bạn cần hiểu con đường đo trông ra sao: bước 5, hiểu cấu trúc Digital SAT. Ở đó bạn sẽ thấy vì sao mỗi phần chia làm hai module, và vì sao module đầu tiên có sức nặng lớn hơn nhiều người nghĩ đối với con số 750 hay 670 bạn vừa ghi.