Chủ đề Environment: ý và từ vựng cho đề môi trường
Môi trường là lĩnh vực có từ vựng chuyên biệt nhất trong các chủ đề Task 2, và cũng là chỗ bài viết dễ rơi vào khẩu hiệu nhất.
Các hướng đề hay ra
Đề môi trường hiếm khi hỏi "môi trường có quan trọng không", vì đó không phải câu hỏi tranh luận được. Chúng hỏi về trách nhiệm và về cách làm.
Trách nhiệm thuộc về cá nhân hay về chính phủ và doanh nghiệp.
Có nên đánh thuế cao vào những hành vi gây ô nhiễm không.
Bảo vệ môi trường có phải trả giá bằng tăng trưởng kinh tế không.
Giáo dục môi trường ở trường học có tác dụng thật không.
Nước giàu có nên gánh nhiều hơn nước đang phát triển không.
Ý cho phía trách nhiệm cá nhân
Các ý này đều triển khai được, khác với khẩu hiệu kiểu "mỗi người nên có ý thức".
Chính sách chỉ tồn tại khi có đủ người ủng hộ, và thói quen cá nhân là thứ tạo ra sự ủng hộ đó.
Nhu cầu của người tiêu dùng quyết định thứ doanh nghiệp sản xuất, nên thay đổi hành vi mua là một đòn bẩy thật.
Nhiều hành vi gây hại không luật nào cấm được ở quy mô hộ gia đình, nên nếu cá nhân không đổi thì không ai đổi thay được.
Ý cho phía trách nhiệm của thể chế
Đây thường là phía có lập luận mạnh hơn, và nói rõ điều đó là một bài viết trung thực.
Phần lớn phát thải đến từ sản xuất công nghiệp và năng lượng, những thứ nằm ngoài tầm quyết định của hộ gia đình.
Cá nhân chỉ chọn được trong số lựa chọn sẵn có; nếu không có phương tiện công cộng thì không ai bỏ được xe cá nhân.
Việc dồn trách nhiệm cho cá nhân có thể làm giảm áp lực lên bên gây ra phần lớn tác động, tức là phản tác dụng.
Từ vựng chuyên đề
Nhóm từ này đặc thù và ít trùng với các chủ đề khác, nên nó là chỗ đầu tư có lợi.
Vấn đề: carbon emissions, air quality, deforestation, plastic waste, depletion of resources.
Giải pháp: renewable energy, carbon pricing, public transport networks, recycling schemes, conservation efforts.
Tác nhân: heavy industry, fossil fuel dependence, single-use packaging, urban sprawl.
Đánh giá: environmentally sustainable, ecologically damaging, a long-term burden on future generations.
Ví dụ từ bối cảnh Việt Nam
Ví dụ gần với bạn luôn cụ thể hơn ví dụ chung chung về thế giới.
Một số hướng: chất lượng không khí ở Hà Nội vào mùa đông; việc dùng túi ni lông ở chợ truyền thống; xâm nhập mặn ở đồng bằng sông Cửu Long; sự mở rộng của mạng lưới xe buýt và tàu điện.
Lỗi hay gặp ở đề môi trường
Đây là chủ đề mà bài viết dễ trở thành một bài diễn văn hơn bất kỳ chủ đề nào khác.
Viết bằng khẩu hiệu: "chúng ta phải bảo vệ hành tinh của mình". Không có lập luận nào trong câu đó.
Nêu giải pháp không nối với vấn đề đã nêu: nói về rác thải nhựa rồi đề xuất trồng cây.
Bỏ qua chi phí. Mọi giải pháp môi trường đều có giá, và nhắc tới điều đó làm bài viết đáng tin hơn hẳn.
Câu hỏi thường gặp
Có nên nói rằng cả cá nhân lẫn chính phủ đều có trách nhiệm không?
Được, nhưng phải nói rõ ai chịu phần nào và vì sao. "Cả hai đều quan trọng" mà không phân định là một cách né câu hỏi, và tiêu chí Task Response ghi nhận điều đó.